GÜNCEL    EKONOMİ    EĞİTİM-KÜLTÜR-SANAT    YAŞAM - SAĞLIK    SPOR    ANALİZ    İHALELER
Foto Galeri Video Galeri Kırgızistan Kırgız Medyasından Künye

Kırgızistan Dış Politikası

11 Ocak 2015, 22:39
KONUK KALEMLER
0 Yorum
Bu haber 1146 defa okunmuştur.
Facebook  Twitter 

Kırgızistan beşer yıl ara ile iki halk ayaklanması tecrübe etti. Bunlardan ilki, ‘Lale Devrimi’ olarak adlandırılan ve 2005 yılında ülkenin ilk lideri olan Askar Akayev’in iktidardan düşmesine yol açan ayaklanmaydı. İkincisi ise 2010 yılında Bakiyev’in iktidardan olmasına sebep oldu. İkinci halk ayaklanması 2005 yılında yaşanandan daha sert ve kanlı geçti. Ancak etnik çatışmaların da yaşandığı 2010 yılında, Kırgızistan demokrasiye geçiş için ‘gerçek bir adım’ atıyordu. Roza Otunbayeva’nın öncülüğünde kurulan yeni geçici hükümet 2011 yılı Kasım ayında yapılan seçimlerle misyonunu başarı ile tamamladı.

Seçimlerin ardından Cumhurbaşkanlığı koltuğuna AlmazAtamabayev oturdu. 2010 yılında yaşanan çatışmalar hala zihinlerdeki yerini korurken, Kırgızistan bu kez yaşadıklarından ders almış görünüyordu. Nitekim 2005 yılından sonra önceki rejimi otoriteryanlıkla suçlayan Bakiyev yönetimi, iktidara geldikten sonra gerekli olan yapısal değişiklikleri gerçekleştirmeyince kendileri de hızla otoriteryanizme kaymışlardı. Ancak geçmiş deneyimlerden ders çıkaran geçici hükümet, Anayasal sistemin değişmesi gerektiğini düşünerek, başkanlık siteminden parlamenter sisteme geçişi sağlamak amacıyla referanduma gitti; sonuç %90’lık bir halk desteği ile yeni reformlar için harekete geçildi.

Orta Asya’da demokrasiye ilk geçiş yapan ülke konumundaki Kırgızistan’ın gidişatı ve halkın beklentileri uluslararası kamu oyununda da yakın ilgi uyandırdı. Örneğin bu yıl Mart ayında International CrisisGroup, 2010 yılındaki etnik çatışmaları analiz eden bir rapor yayınladı. Yine, geçtiğimiz günlerde International RepublicanInstitute tarafından Kırgızistan halkının yeni dönemdeki sosyal, siyasal ve uluslararası ilişkiler alanındaki görüşlerini irdeleyen bir kamuoyu araştırmasının sonuçları açıklandı. Yapılan çalışma ilginç sonuçlar içermekle birlikte, Kırgızistan’ın gidişatı ve gelinen nokta ile ilgili birçok ipucu veriyor.

Demokratikleşme ve İç Siyaset

Öncelikle Kırgız halkının demokrasiye inancının arttığını gözler önüne seren araştırma kuzey ve güney bölgesindeki çelişkileri de açığa çıkarıyor. 2005 yılında Akayev’in ardından kuzeyli ve güneyli liderler bir koalisyon oluşturarak ülkenin başına geçmiş, ancak güneyden gelen Bakiyev zamanla iktidar ortaklarını tasfiye ederek yönetimde güneyi baskın kılmıştı. Bu durum ülkenin kuzey tarafında hoşnutsuzluk yaratmış ve 2010 yılında yaşanan halk ayaklanmasının tetikleyici unsurlarından biri olmuştu. Bugünkü anket sonuçları kuzeydeki halk arasında demokratikleşmeye olan inancın yaklaşık %67 oranında olduğunu gösteriyor. Ancak bu durum güneyde %46 düzeyinde kalıyor. Dolayısıyla Kırgız siyasetinde hala kuzey-güney ayrımının önemli bir faktör olarak devam ettiği görülüyor. Öte yandan 2011 Eylül ayından bu yana % 42 oranında demokrasinin ülkede gelişiyor olduğuna dair kanı son ankette %11 oranında artarak %53 noktasına ulaşıyor. Bu durum, demokrasi konusunda yeni hükümetin kamuoyuna umut verdiğini gösteriyor.

Diğer taraftan ülkede aktif bir muhalefetin bulunmasını demokrasinin gelişimi için faydalı bulanların oranı 2011 yılında %62 iken, bu oran 2012’de %74’e yükseliyor. Demokrasinin gelişiminde önemli unsurlardan biri olan muhalefetin varlığına olan destek, Kırgız halkı arasında demokratik bir bilincin giderek gelişmekte olduğunu gösteriyor.

Anket sonuçları Kırgızistan’ın karşılaştığı en önemli sorunların başında işsizlik, yolsuzluk ve ekonomik kalkınmışlık olduğunu bir kez daha gösteriyor. Bu üç sıcak meseleye olan bakış 2011’den bu yana çok fazla bir değişiklik göstermiyor. 2012 yılında %96’lık kesim hala yolsuzluğun ülkede ciddi bir sorun olduğunu ifade ediyor. Bu oran seçim öncesinde de yakın oranlarda seyrediyordu.

Ülke vatandaşlarının yine seçimlerden önce en çok endişe duyduğu konular sırasıyla, ülkede iç savaşı çıkması (%54), işsizlik (%33) ve ülkenin geleceği (%28) olarak görülüyordu. Seçim sonrasında ise iç savaş endişesi %10 oranında azalarak %44’e geriliyor. Ancak bu kez istikrarsızlık %36 oranıyla ikinci sırada geliyor ve işsizlik %35 ile yine Kırgız halkının ülkede en çok endişe duyduğu konular arasında üçüncü sırada yerini alıyor.

Kırgızistan Dış Politikası

Çalışmada Kırgızistan’ın dış ilişkileri ile ilgili olarak en dikkat çeken unsur halkın önemli bir bölümünün kriz ve çatışma anlarında Rusya’ya bağlanma eğilimi. Büyük bir çoğunluk ilk seçenek olarak bağımsız bir devlet olma arzusunu dile getirirken olumsuz bir durumda Kırgızistan’ın Rusya’ya katılabileceği görüşü % 63 civarında. Ancak bu oranın bir önceki ankette %75 olduğu göz önüne alınırsa Kırgızistan’ın zorlu bir coğrafyada bağımsız bir devlet olarak devam edebileceğine olan inancın giderek arttığı da gözlemlenmektedir.

Kırgız halkına göre ülkenin en iyi ilişkiye sahip ve en önemli partneri konumundaki ülke Rusya. Bu sıralamada Rusya’yı, Kazakistan ve Türkiye takip ediyor. 2011 yılında Türkiye’nin yerinde %68’lik bir oranla Avrupa Birliği (AB) yer alırken, seçim sonrasında Türkiye %80 oranında (önceki ankette %66 oranından, %14’lük bir artışla) yükselerek Kırgızistan’ın dostu ve ortağı olan üçüncü ülke konumuna geçiyor. Bu durum, Türkiye’nin seçim sonrasında Atambayev’e verdiği aktif destek (ilk resmi ziyaret Cumhurbaşkanı Abdullah Gül tarafından yapılmıştı), ve Kırgızistan Cumhurbaşkanı Almaz Atambayev’in Türkiye’ye olan son derece sıcak ilgisi (Atambayev ilk resmi ziyaretini Ankara’ya gerçekleştirdi) ile kamuoyunda yaratılan etkinin bir sonucu olarak açıklanabilir.

Ülkede tartışmaların odağında olan ve sık sık gündeme gelen bir askeri hava üssü bulunduran ABD ile ilgili görüşler de oldukça ilgi çekici. Anket sonuçlarına göre ABD’den algılanan tehdit %34’ten(2011) %42’ye (2012) çıkarken; ülkedeki siyasi süreci en çok etkileyen ülkeler arasında Rusya ve Kazakistan’dan sonra ABD’nin üçüncü ülke olduğu görülüyor.

Sonuç

Kırgız halkının görüşlerini rakamlara yansıtan bu çalışma Kırgız iç ve dış siyaseti konusundaki tabloyu net olarak açığa çıkarıyor. Bu sonuçlar genel olarak yorumlandığında, öncelikle yaşanan parlamenter sistem deneyiminin Kırgızistan’da demokrasinin kökleşmesine ve demokrasiye olan inanca giderek daha çok katkıda bulunduğu söylenebilir. Demokrasilerin olmazsa olmazı olarak bilinen aktif muhalefet partilerine olan destek ülkede demokrasinin zihinsel düzeyde de giderek yer edinmeye başladığının bir işareti. Bugün Kırgızistan’ın kurduğu demokratik sistemde olumlu bir gidişatın varlığı öncelikle Kırgızistan ve sonrasında da bölge için kayda değer bir gelişme olarak yorumlanabilir. İstikrarsızlık algısının azalması da demokrasinin kök salması adına olumlu bir işaret. Bu açıdan Kırgızistan otoriter rejimlerin arasında 1990’ların başında çokça bahsedildiği gibi yeniden bir “istikrar ve demokrasi adası” olarak çıkma potansiyeline sahip ancak bu aynı zamanda bölgedeki diğer otoriter yönetimler açısından da kendi rejimlerine potansiyel bir “tehdit” olarak algılanabilir.

Gülay MUTLU

http://www.uiportal.net/uluslararasi-iliskiler/kirgizistan-dis-politikasi

Bu haber 1146 defa okunmuştur.

Facebook  Twitter  Google  StubmleUpon 

KONUK KALEMLER  KATEGORİSİNDEN HABERLER

Kırgız Toplumunda Sufizm Geleneği (5)

Kırgız Toplumunda Sufizm Geleneği (5) Asya halklarından biri olan Kırgız toplumu arasında İslamiyet’in Sufizm yoluyla yayıldığı bilinmektedir. Kırgızlar ...

Kırgız Toplumunda Sufizm Geleneği (4)

Kırgız Toplumunda Sufizm Geleneği (4) Asya halklarından biri olan Kırgız toplumu arasında İslamiyet’in Sufizm yoluyla yayıldığı bilinmektedir. Kırgızlar ...

EVRAZES’e giriş kemer sıkmaya götürdü

EVRAZES’e giriş kemer sıkmaya götürdü Rusya’nın ekonomik problemleri, EVRAZES’ten büyük ekonomik beklentileri olan Kırgızistanlıların bu beklentilerini b...

Gümrük Birliği’ndeki Kırgız işgücü

Gümrük Birliği’ndeki Kırgız işgücü Tahminlere göre her on Kırgızistan vatandaşından birisi Rusya’da ekmek peşinde koşuyor. 6 milyon nüfusun 550 bini R...

Kırgız Toplumunda Sufizm Geleneği (3)

Kırgız Toplumunda Sufizm Geleneği (3) Asya halklarından biri olan Kırgız toplumu arasında İslamiyet’in Sufizm yoluyla yayıldığı bilinmektedir. Kırgızlar ...

Kırgız Toplumunda Sufizm Geleneği (2)

Kırgız Toplumunda Sufizm Geleneği (2) Asya halklarından biri olan Kırgız toplumu arasında İslamiyet’in Sufizm yoluyla yayıldığı bilinmektedir. Kırgızlar ...

Kırgız Toplumunda Sufizm Geleneği (1)

Kırgız Toplumunda Sufizm Geleneği (1) Asya halklarından biri olan Kırgız toplumu arasında İslamiyet’in Sufizm yoluyla yayıldığı bilinmektedir. Kırgızlar ...

Kardeşin, kardeşe çelme takması kardeşi üzer

Kardeşin, kardeşe çelme takması kardeşi üzer Şu husus bilinmelidir ki Türk(iye) kamuoyu; Eski Sovyetler Birliği üyesi Türk Devlet ve Topluluklarından bu olay so...

Türkiye-Rusya krizinde Kırgızistan nerede olmalı?

Türkiye-Rusya krizinde Kırgızistan nerede olmalı? Bizim için iki dost ülkenin, birbirinin saçlarına yapışmış iki insan gibi bir halde iken, Cumhurbaşkanımızın bir ta...
Özer RAVANOĞLU Özer RAVANOĞLU
MANAS İLAHİYAT FAKÜLTESİ ve TATBİKAT CAMİİ
Nurettin AKSU Nurettin AKSU
Kırgız sanat dünyası acı bir yılı geride bıraktı

  •  
  •  
  •  

  • Bugün haber eklenmedi.

  • Son 7 gün haber eklenmedi.

  • Bu ay haber eklenmedi.

Tüm videolar

  Atambayev'den klip
 

Atambayev'den kl

İzlenme:964

   
  Bir Zamanlar Ankara'da
 

Bir Zamanlar Ankara&

İzlenme:1944

   
  Büyük Manasçı Sayakbay Karaliyev
 

Büyük Manasçı Sayakb

İzlenme:2090

   
  Yetenek Sizsiniz 2014 / Atai Omurzakov ve Tumar KR
 

Yetenek Sizsiniz 201

İzlenme:3308

   

Tüm fotoğraflar

  TALAS
 

TALAS

İzlenme:0

   
  BATKEN
 

BATKEN

İzlenme:0

   
  SON KÖL
 

SON KÖL

İzlenme:0

   
  KIRGIZİSTAN'DAN
 

KIRGIZİSTAN'DAN

İzlenme:0

   

ANKET

Örnek Anket?



Tüm Anketler

Döviz Kurları

HAVA DURUMU