GÜNCEL    EKONOMİ    EĞİTİM-KÜLTÜR-SANAT    YAŞAM - SAĞLIK    SPOR    ANALİZ    İHALELER
Foto Galeri Video Galeri Kırgızistan Kırgız Medyasından Künye

Türkiye-Rusya krizinde Kırgızistan nerede olmalı?

Türkiye-Rusya krizinde Kırgızistan nerede olmalı?
12 Ocak 2016, 14:04
KONUK KALEMLER
0 Yorum
Bu haber 1890 defa okunmuştur.
Facebook  Twitter 

Geçtiğimiz yıl içerisinde gerçekleşen ve bizim için olabilecek en kötü şeylerden biri Rusya ile Türkiye arasındaki kriz idi. Ki bu kriz Kırgızistan’ın en sıkı ilişki içerisinde olduğu iki ülke arasında yaşandı ve yaşanıyor. Maalesef bu kriz Rusya tarafından yaptırım savaşlarına, ticari engellemelere, ortak projelerin feshine ve benzeri menfi uygulamalar aşamasına geçti. Kimin haklı kimin haksız olduğuyla ilgili sinir harbinin kimseye gereği yok, bunu artık kimse de tartışmak istemiyor. Bununla birlikte şu da ortaya çıktı ki en iyi ilişkileri bile bozup en kötü seviyeye kadar götürmek için fazla akla ihtiyaç yok. Olaya hukuki açıdan bakıldığında Türkiye haklı görünüyor. Rus savaş uçakları sürekli ihtar edilmelerine rağmen birkaç defa değil, defalarca Türkiye sınırını ihlal ettiler. Bu hususu Recep Tayyip Erdoğan’ın G-20 toplantısında Putin ile görüştüğü biliniyor. Bunlara rağmen Rus tarafının gerekli tedbirleri almadığını ve bu olayın gerçekleştiğini görüyoruz. Bütün bunların neticesinde gözlerimizin önünde, iki ülkenin meseleyi halletmek için ciddi herhangi bir gayret göstermeden, yıllar içerisinde gelişen ekonomik ve kültürel ilişkileri üç beş günün içerisinde, düşmanca bir tavırla kesmeleri gibi olaylar yaşanıyor.

Putin’in yaşanan krize karşı gösterdiği aşırı sert tepki herkesi hayretler içerisinde bıraktı. Bununla birlikte Türk tarafı olaylara çok daha soğukkanlı bir şekilde karşılık verdi, veriyor. Süreçte kırılan tabakların, hakaretlerin, müstehcen ifadelerin haddi hesabı yok. Putin’in çok sağduyulu, aklı başında, düşünüp taşınan vs. bir taktik ustası olduğu söyleniyordu. Ancak pek de öyle olmadığı ortaya çıktı. Putin, hata yaptı hatta bunu tekrarlamaya da devam ederek düşmanlarının avuçlarını ovuşturmasını sağladı. Napolyon’un, “Hiçbir şey düşmanın hata yapmasını ve hatasını da devam ettirmesini izlemek kadar zevk verici olamaz.” dediği gibi.

Fakat benim asıl söylemek istediklerim bunlar değil. Değerlendirmem Cumhurbaşkanımız Almazbek Atambayev’in yeni yıl öncesinde Türkiye’nin Rusya’dan özür dilemesi gerektiği ile ilgili sözleri üzerine olacak. Onun beyanlarında Türkiye’ye karşı menfi bir ifade olması mümkün değil. Çünkü Kırgız lider, iki kardeş ülke arasındaki ilişkilerin çok daha ileri bir seviyeye ulaşması için büyük gayretler gösterdi. Onun konuşmasının içerisindeki bir cümle çıkarılıp alınarak tenkitlerin odağı haline getirildi ve aynı zamanda Türk basını tarafından hayal kırıklığıyla karşılandı.

Bizim için iki dost ülkenin, birbirinin saçlarına yapışmış iki insan gibi bir halde iken, Cumhurbaşkanımızın bir tarafı tutması veya hâkim rolüne soyunması gerekir mi? Cumhurbaşkanı adına bir şey diyemem ama kendi adıma hiç gereği yoktu diyorum. O, belki ölen Rus pilotla ilgili değerlendirme yaparken, insanî kayıptan dolayı böyle bir ifade kullanmış olabilir ama Türk kardeşleri aleyhinde bir ifade kullanacağını düşünmüyorum. Evet, Atambayev’in tarafsızlığını koruması ve hiçbir taraftan yana olmadığını göstermesi gerekirdi. Eğer iki tarafın da barışmak gibi bir niyeti var ise elbette arabuluculuk yapabilirdi.

Benim açımdan yaşanan krizde politik meselelerden ziyade sosyal ve insanî meseleler daha önemlidir. Çünkü Kırgız-Türk ve Kırgız-Rus iki taraflı ilişkileri en korunması ve yaşatılması gereken insanî ilişkilerdir. Kırgızistan için her iki ülkeden birini tercih etmek çok zordur, çünkü bizim için her ikisi de istisnai derecede mühimdir, gereklidir. Her iki ülke de şunu bilmelidir ki aralarındaki bu düşmanca ilişkiler üçüncü tarafların çıkarlarına zarar vermemelidir. Ancak, Rusya’nın Kırgız ve Kazakları yanına çekmek için onları ikna etmeye çalıştığı, Rusya’nın dış politikasını ve Putin’i desteklemeleri karşılığında onlara bir takım vaatlerde bulunduğu da bir sır değil. Tatarlar, Başkurtlar, Yakutlar ne düşünürler bilmiyorum, ancak Orta Asya ülkeleri ve genel olarak da Türk dünyası için bu kesinlikle kabul edilemez. İyi ki Ankara, bizim bir anda Rus karşıtı olmamız için herhangi bir ikna çalışması içerisinde bulunmuyor. Çünkü bu mümkün değil, zaten bunun gereği de yok.

Moskova ise maalesef çok farklı bir tavır içinde. Kremlin, Türkiye ile bağımsızlık yılları içerisinde en ileri seviyeye ulaşmış olan ekonomik, politik ve kültürel ilişkilerimizin boyutunu anlamak istemiyor. Yolları kapatıyor, Orta Asya’ya mal taşıyan araçların geçişine izin vermiyor. Bu şimdilik gösterilerin sebebi olmasa da halkın tepkisini çekiyor. Rus politikacılar, çeyrek yüzyıldır Rusya’nın burada var olmadığı süre boyunca Türkiye’nin bölgeye milyar dolarlarca yatırım yaptığını, üniversiteler, ilkokullar, liseler inşa ettiğini, fabrikalar ve üretim tesisleri açtığını, binlerce projenin Türkiye’nin destekleriyle gerçekleştiğini, modern teknolojinin Türkiye ile transfer edildiğini anlamak istemiyorlar ya da göz ardı ediyorlar. Aynı durum Çin için de geçerli, Çin bugün Orta Asya’daki en mühim stratejik yatırımcılardan biri, ki bunlar göz ardı edilemez.

Ortak Türk kimliğine, aynı kök, aynı din, aynı dile sahip olan Türkiye’nin, Sovyet sonrası süreçte hemen bütün post-sovyet ülkelerinde çeyrek asırdır yaptığı büyük işlerin hepsi ortada ve bu başlı başına bir tarihin de başlangıcı. Bunların altını çizmemizin sebebi birileri kaba kuvvetle, ekonomik şantajlarla, gerçekleri unutarak eski imparatorluk günlerini geri getirerek, Türk dünyasını bölmek istiyor. Bu durum ilerledikçe hoş olmayan ve daha da ilerledikçe tehlikeli bir hal alan politik psikozun bir göstergesidir.

Şükür ki çağdaş dünya, kolhoz ve sovhozlardaki koyun sürülerinin bir emirle paylaştırıldığı, mafya babalarının racon kestiği, kaba kuvvetin bütün meseleleri hallettiği bir yer değil. Artık her şey birbiriyle bağlantılı bir bütün halinde, kim akıllı ve esnek ise o kazanıyor. Tankların çatışmasını, uçakların bombalarını tercih edenler, bunlarla korkutanlar değil. Problemleri sistematik bir şekilde çözüme kavuşturanlar, düzenli ve dürüst çalışanlar, yeni teknolojiler, projeler sunanlar, yeni ekonomik modeller ve ticaret imkânları sunanlar kazanıyor.

Bunu anlamak istemeyenler bunun acısını çekerler.

Prof. Dr. Osmonakun İBRAİMOV

(Çev: Cengiz Buyar) 

Bu haber 1890 defa okunmuştur.

Facebook  Twitter  Google  StubmleUpon 

KONUK KALEMLER  KATEGORİSİNDEN HABERLER

Kırgız Toplumunda Sufizm Geleneği (5)

Kırgız Toplumunda Sufizm Geleneği (5) Asya halklarından biri olan Kırgız toplumu arasında İslamiyet’in Sufizm yoluyla yayıldığı bilinmektedir. Kırgızlar ...

Kırgız Toplumunda Sufizm Geleneği (4)

Kırgız Toplumunda Sufizm Geleneği (4) Asya halklarından biri olan Kırgız toplumu arasında İslamiyet’in Sufizm yoluyla yayıldığı bilinmektedir. Kırgızlar ...

EVRAZES’e giriş kemer sıkmaya götürdü

EVRAZES’e giriş kemer sıkmaya götürdü Rusya’nın ekonomik problemleri, EVRAZES’ten büyük ekonomik beklentileri olan Kırgızistanlıların bu beklentilerini b...

Gümrük Birliği’ndeki Kırgız işgücü

Gümrük Birliği’ndeki Kırgız işgücü Tahminlere göre her on Kırgızistan vatandaşından birisi Rusya’da ekmek peşinde koşuyor. 6 milyon nüfusun 550 bini R...

Kırgız Toplumunda Sufizm Geleneği (3)

Kırgız Toplumunda Sufizm Geleneği (3) Asya halklarından biri olan Kırgız toplumu arasında İslamiyet’in Sufizm yoluyla yayıldığı bilinmektedir. Kırgızlar ...

Kırgız Toplumunda Sufizm Geleneği (2)

Kırgız Toplumunda Sufizm Geleneği (2) Asya halklarından biri olan Kırgız toplumu arasında İslamiyet’in Sufizm yoluyla yayıldığı bilinmektedir. Kırgızlar ...

Kırgız Toplumunda Sufizm Geleneği (1)

Kırgız Toplumunda Sufizm Geleneği (1) Asya halklarından biri olan Kırgız toplumu arasında İslamiyet’in Sufizm yoluyla yayıldığı bilinmektedir. Kırgızlar ...

Kardeşin, kardeşe çelme takması kardeşi üzer

Kardeşin, kardeşe çelme takması kardeşi üzer Şu husus bilinmelidir ki Türk(iye) kamuoyu; Eski Sovyetler Birliği üyesi Türk Devlet ve Topluluklarından bu olay so...

Kırgızistan Cumhuriyeti bağımsızlığını satacak mı?

Kırgızistan Cumhuriyeti bağımsızlığını satacak mı? Kırgızistan illa ki bir “abi” bulmak zorunda ise “Tayyib Abi”, “Putin Abi”’den Kırgız halkı için çok daha hayırlıdı...
Özer RAVANOĞLU Özer RAVANOĞLU
MANAS İLAHİYAT FAKÜLTESİ ve TATBİKAT CAMİİ
Nurettin AKSU Nurettin AKSU
Kırgız sanat dünyası acı bir yılı geride bıraktı

  •  
  •  
  •  

  • Bugün haber eklenmedi.

  • Son 7 gün haber eklenmedi.

  • Bu ay haber eklenmedi.

Tüm videolar

  Atambayev'den klip
 

Atambayev'den kl

İzlenme:966

   
  Bir Zamanlar Ankara'da
 

Bir Zamanlar Ankara&

İzlenme:1946

   
  Büyük Manasçı Sayakbay Karaliyev
 

Büyük Manasçı Sayakb

İzlenme:2092

   
  Yetenek Sizsiniz 2014 / Atai Omurzakov ve Tumar KR
 

Yetenek Sizsiniz 201

İzlenme:3310

   

Tüm fotoğraflar

  TALAS
 

TALAS

İzlenme:0

   
  BATKEN
 

BATKEN

İzlenme:0

   
  SON KÖL
 

SON KÖL

İzlenme:0

   
  KIRGIZİSTAN'DAN
 

KIRGIZİSTAN'DAN

İzlenme:0

   

ANKET

Örnek Anket?



Tüm Anketler

Döviz Kurları

HAVA DURUMU