GÜNCEL    EKONOMİ    EĞİTİM-KÜLTÜR-SANAT    YAŞAM - SAĞLIK    SPOR    ANALİZ    İHALELER
Foto Galeri Video Galeri Kırgızistan Kırgız Medyasından Künye

Gümrük Birliği’ndeki Kırgız işgücü

Gümrük Birliği’ndeki Kırgız işgücü
31 Ocak 2016, 18:53
KONUK KALEMLER
0 Yorum
Bu haber 1680 defa okunmuştur.
Facebook  Twitter 

Tahminlere göre her on Kırgızistan vatandaşından birisi Rusya’da ekmek peşinde koşuyor. 6 milyon nüfusun 550 bini Rusya Federasyonu’nda çalışarak, gönderdikleri parayla her yıl ülke bütçesine yurtiçi milli gelirin yaklaşık üçte biri kadar destek sağlıyor. Bazen bu miktar daha da yükseliyor. Rusya’da binlerce Kırgız, bulundukları ülkedeki bankacılık, havacılık ve inşaat sektörünün gelişmesine,  bunun yanı sıra giderek yaşlanmakta olan Rus halkına mantık olarak yakın, dil bilen kadroların yerleşmesine iyi zemin oluşturuyor.

Kırgız işgücünün Rusya’da çalışması, yasadışı işgücü statüsünde olmasından dolayı, yine yasadışı yollarla hayatlarını sürdürmelerine sebep oldu. Onların yasadışı gruplar halinde yaşamaları, haklarını bilmemeleri, bu yüzden de haklarını koruyamamaları; güvenlik güçlerinin rüşvet alması, sapkın dinci hareketlere (bu örgütlerin arasında DAİŞ/İŞİD de var) katılmalarına yol açtı.

Avrasya Ekonomik Birliği’ne (EVRAZES) katıldıktan sonra Kırgızistanlı işçiler Rusya Federasyonu topraklarında ekonomik açıdan Rus vatandaşları gibi haklara sahip oldu. Bu durum, Kırgız vatandaşlarının Rusya’daki iş ve çalışmalarını gizlemeden yapmalarına yol açtı. Bunun yanı sıra Kırgız işçilerin bölücü gruplara daha az katılmalarına vesile oldu.

Kırgızistan’ın EVRAZES’e katılması, Kırgız vatandaşlarının Rusya’da çalışmasında birçok kolaylıklar sağladı. Net olarak ifade edersek; üyelikten önce çalışma izni veya patent alınması, dil, kültür, tarih ve kanunlarla ilgili sınav şartları ortadan kalktı. Şimdi Kırgız vatandaşları Rusya’da 30 gün kayıtsız kalabiliyor, daha uzun süreli kalımlarda ise işçi kaydı yaptırabiliyor.

Rusya Federal Göçmen Dairesinin açıklamasına göre Rusya’ya gelen Kırgız vatandaşı sayısında artış var. 16 Ocak 2016 tarihi itibariyle bir önceki aya göre yüzde 2’lik bir artış söz konusu. Halen Rusya’daki Kırgız vatandaşı sayısı 553 bin 910. Tacik vatandaşı sayısında ise yüzde 3,8’lik düşme yaşandı. 5 Kasım 2015’te 933 bin 155 Tacik vatandaşının bulunduğu Rusya’da bu sayı yine 16 Ocak 2016 itibariyle 862 bin 321’e geriledi.

Özbek vatandaşlarının sayısında da önemli düşüş var. Bir ay önce Rusya topraklarında 1 milyon 800 binin üzerinde olan Özbek vatandaşlarının yüzde 4,1’i Rusya’yı terk etmiş durumda.

EVRAZES‘e üye olan Kırgızistan’ın ve bölgedeki komşu ülkelerin durumunu karşılaştırdığımızda, birlik bölgesinde (özellikle de Rusya’da) işe girmede Kırgız vatandaşları için birçok kolaylık var. Ekonomik kriz nedeniyle Rusya’da işsizlik artarken, buna paralel olarak Özbek ve Tacik işgücünün sayısı da geriliyor.

Orta Asya’dan Rusya’ya giden işçi sayısında azalma, ekonomik sıkıntıların başladığı 2014 yılında başladı. Ancak bu durum bilhassa 2015’te kendini gösterdi. Bir taraftan yabancı işgücü için yeni kurallar konulurken, diğer taraftan ekonomik yaşanan ekonomik kriz, Rusya’da yabancı işçi sayısının gerilemesine yol açtı.

Elbette yabancı işçi sayısının gerilemesinde, 2014 yılında uygulamaya konulan yeni kısıtlamalar da önemli bir sebep.  Bu kapsamda BDT ülkeleri vatandaşlarına Rusya’da bir yılda sadece 180 gün çalışma hakkı verildi. Bu kuralı bozanlar, ülkelerine döndüklerinde Moskova’nın talebi doğrultusunda 3,5 veya 10 yıllık yasaklılar listesine dâhil edilmiş. Ancak bu yasak kararı konusunda ilgili kişi bilgilendirilmemiş. Ne zaman ki yeniden Rusya’ya gitmek istediğinde, kapıların kapalı olduğunu öğrenmiş.

Tüm bunların sonucunda EVRAZES üyesi olmayan Orta Asya ülkelerinden Rusya’ya giden işgücü sayısı azaldı. Rusya’da Orta Asya’dan gelen işçi sayısının en fazla olduğu dönem 2014 yılı başında görüldü. O zamandan şimdiye bir miktar geriledi.

Rusya Federasyonu Meclis Başkanı Sergey Narışkin, “Rusya, yabancı işçi sayısı bakımından dünyada birinci sıraya yükseldi. Sadece ölüm ve yoksulluktan kaçan Ukrayna vatandaşlarının sayısı bir milyonu aştı” diyor. Bu durum, geçmişte yabancı işçiler için bazı sıkıntıları da beraberinde getirmiş.

Yaşadıklarımız, Kırgızistan Cumhurbaşkanı Almazbek Atambayev ve ekibinin, zamanında doğru karar aldıklarını gösteriyor. Onların, ülkedeki sosyal istikrarı korumak için yeni istihdam (binlerce kişiye iş bulunmasından söz ediyorum) imkânı veya EVRAZES sınırları içinde serbestçe çalışma şartları oluşturmaları gerekiyordu. Bu yüzden Atambayev, kısa süre içinde üye olmak için uğraştı ve birkaç kez vatandaşlarımızın kara listeden çıkarılması için özel temaslar gerçekleştirdi. Sonucu sevindirici oldu. Böylece 2015 yılı başında çeşitli yasa ihlalleri sebebiyle kara listeye alınan Kırgız vatandaşı sayısı 193 bin iken, 2015 sonunda bu rakam 118 bine düştü.

Kırgızistan EVRAZES’e girdikten sonra Rusya’da çalışan Kırgız vatandaşları patent, kota, Rusça sınavı ve birçok belgeye gerek kalmaksızın çalışma iznine kavuştu. BU ise aynı anda 50 bin ruble civarında tasarruf etmelerine imkân sağladı. Bunun dışında işçilerin Kırgzistan’a geri akışını azalttı. Çeşitli kargaşanın, ekonominin gerilemesine engel oldu. Eğer Kırgızistan EVRAZES’e girmeseydi, 50 bin civarında Kırgızistanlı kara listeden çıkarılmayacak, ilaveten 100 bine yakın Kırgız vatandaşı da, Rusya Federasyonu’nun çeşitli hukuk kurallarını ihlalden bu listeye dâhil edilecekti. Bu durum ise ülkede çeşitli bölücü grupların ortaya çıkmasına ve ailelerde istikrarsızlığa götürürdü.

EVRAZES’te Kırgız işçilerin gelirlerinin azaldığını dikkate alarak, bu imkânların devamı için arz-talep ihtiyacına cevap verebilecek şekilde kaliteyi artırmak gerekir.

Rubledeki devalüasyonun karşımıza çıkardığı manzarayı ise şöyle: 2015 yılında işçiler tarafından 1 milyar 426 bin ABD Doları ülkemize transfer edilirken, bu rakamın 2014 yılında 200 milyon, 2013 yılında ise 700 milyon ABD Doları fazla olduğunu görüyoruz. Ruble olarak transferler artmış. Eğer Rusya’da iş azlığından para transferi aşağıya doğru seyrederse, Kırgızistan’ın sosyo-politik durumunun karışması tehlikesi söz konusu. Bunun olmaması için EVRAZES’in işgücü pazarında iş bulup çalışılması için özel program hazırlanması gerekli. Mesleki-teknik ortaöğretimin geliştirilmesi şart. Halkta “işgücü, insan varlığını bir yere toplar” anlayışı yerleşmiş. Niteliksiz işgücü yeni mesleklere sahip olmalı, onların değişik alanlarda kaliteleri yükselmeli. Kendi ülkesinde bu mesleklerin ulaşılmaz olması veya hiç mevcut olmaması da mümkün. Ancak gözlemleri ortaya koyduğu gibi, işçilerin gittiği ülkede düşük ücretli işlere yerleşerek, kendi profesyonellik seviyesini yükseltme imkânı olmuyor. Elbette kalifiye elemanlara talep fazla oluyor.

w-citi.net bağımsız enformasyon-analiz sitesi uzmanlarının açıklamasına göre, tarım ve teknik eğitimi olan uzmanlar, Rusya’nın değişik bölgelerindeki işletmeler, özel çiftlikler tarafından işe alınmaya hazır ve 5 milyondan fazla işgücü açığı var. 2015 yılının ilk yarısında Rusya Federasyonu’nda işçi bulma kurumları ile alınan meslek arasında çok büyük farklılıklar olduğu belirlendi. Eğitim kurumları ihtiyaca cevap vermeyen binlerce uzman mezun ediyor.  Bu mezunlar ise sadece işsizlerin saflarını sıklaştırıyor. Bunun yanı sıra orta eğitimlilere talep o kadar da fazla değil. Son beş yıl içinde orta öğretim mezunlarının sadece yüzde 25’i işe yerleşebilmiş.

Bunların hepsi Kırgızistan’daki orta ve yüksek öğretim sistemi üzerinde düşünmeyi gerektiriyor. Günümüzde Kırgızistan’da özel mesleki eğitim alanına devam edenler sadece 100 meslek üzerine eğitim alıyor. Bu alanda devlete ait öğretim kurumlarının kapasitesi, 2015 yılı itibariyle 4 bin 515. Bunların yüzde 58’i ülkenin geleceğine yönelik talebi karşılayan uzmanlar (yüzde 18 pedagoji, yüzde 36 sağlık, yüzde 3 ulaştırma vb.).

Son birkaç yıl içinde yüksek öğretim kurumlarında devlet desteğiyle eğitim için 5 bin 700 kontenjan ayrılıyor. Yüksek öğretim kurumlarında devlet desteğiyle okuyup mezun olanların çoğunun eğitim aldığı alanda çalışmadığını dikkate aldığımızda, “devlet desteğiyle okutmanın anlamı var mı?” sorusu ortaya çıkıyor. Bu bütçenin sosyal-ekonomik planda özel mesleki eğitime harcanması daha faydalı olmaz mı?

Çalışma Bakanlığı bünyesindeki Mesleki-Teknik Eğitim Ajansı başuzmanı Begayım Orozakunova’nın verdiği bilgilere göre, mesleki eğitim okullarını bitiren gençlerin yüzde 70’i, başka ülkeye gittiği ilk ayında işe yerleşebiliyor. Ücreti de niteliğine uygun oluyor, ortalama hesap ile 20-30 bin Som civarında alıyor. Yüksek öğretim kurumlarını bitirenler ise yıl boyunca iş arıyor, onların bu sürede iş bulanları ise sadece yüzde 14 ile 20 arasında.

Bu gerçekleri dikkate aldığımızda, özel orta eğitimli uzmanlar yetiştirilmesi programının hazırlanması ve bunun yayılması gerektiği gerçeği karşımıza çıkıyor.

Kırgızistan’ın EVRAZES’e girişi; siyasi elitlerin, ülkenin sosyo-ekonomik modelini muhafaza için inceden inceye düşünülmüş bir adım. Ülkemiz için EVRAZES bölgesinde sadece reeksport değil, para transferleri için de temel alınmış. Şimdi Kırgızistan’da sanayinin olmamasını, düşük nitelikli işgücü kalabalığını istihdam edemediğini düşündüğümüzde, işgücü ihracatının doğru olduğu görülüyor. Bu modelin zayıf ve eksik yanları çok olmakla birlikte, binlerce Kırgız vatandaşı ve aileleri için az zamanda da olsa ekonomik açıdan gelişmenin tek yolu olarak kabul ediliyor. Yine de yakın gelecekte işgücü meselesinin çözülmesi ve yüzlerce kişiye istihdam imkânı sağlanacağını söylemek zor.

Bazı ailelerin yıkılması, çalışmaya elverişli, halkın toplu iş göçü, nineler tarafından yetiştirilen çocuklar meselesi, torunların gereken ilgiye sahip olmaması gibi birtakım meseleler, işgücü göçünün geçici olduğunu gösteriyor. Bu geçici adım, halkı sadece ekonomik açıdan rahata kavuşturuyor ve kurtarıyor. Ancak bunun gerçek hayat olmadığının siyasetçiler tarafından dikkate alınması gerekiyor.

Denis Berdakov

Siyaset bilimci, “Avrasyalılar-Yeni Dalga” Vakfı Kırgızistan Temsilciliği Müdür Yrd.

(http://chabarman.kg)

Bu haber 1680 defa okunmuştur.

Facebook  Twitter  Google  StubmleUpon 

KONUK KALEMLER  KATEGORİSİNDEN HABERLER

Kırgız Toplumunda Sufizm Geleneği (5)

Kırgız Toplumunda Sufizm Geleneği (5) Asya halklarından biri olan Kırgız toplumu arasında İslamiyet’in Sufizm yoluyla yayıldığı bilinmektedir. Kırgızlar ...

Kırgız Toplumunda Sufizm Geleneği (4)

Kırgız Toplumunda Sufizm Geleneği (4) Asya halklarından biri olan Kırgız toplumu arasında İslamiyet’in Sufizm yoluyla yayıldığı bilinmektedir. Kırgızlar ...

EVRAZES’e giriş kemer sıkmaya götürdü

EVRAZES’e giriş kemer sıkmaya götürdü Rusya’nın ekonomik problemleri, EVRAZES’ten büyük ekonomik beklentileri olan Kırgızistanlıların bu beklentilerini b...

Kırgız Toplumunda Sufizm Geleneği (3)

Kırgız Toplumunda Sufizm Geleneği (3) Asya halklarından biri olan Kırgız toplumu arasında İslamiyet’in Sufizm yoluyla yayıldığı bilinmektedir. Kırgızlar ...

Kırgız Toplumunda Sufizm Geleneği (2)

Kırgız Toplumunda Sufizm Geleneği (2) Asya halklarından biri olan Kırgız toplumu arasında İslamiyet’in Sufizm yoluyla yayıldığı bilinmektedir. Kırgızlar ...

Kırgız Toplumunda Sufizm Geleneği (1)

Kırgız Toplumunda Sufizm Geleneği (1) Asya halklarından biri olan Kırgız toplumu arasında İslamiyet’in Sufizm yoluyla yayıldığı bilinmektedir. Kırgızlar ...

Kardeşin, kardeşe çelme takması kardeşi üzer

Kardeşin, kardeşe çelme takması kardeşi üzer Şu husus bilinmelidir ki Türk(iye) kamuoyu; Eski Sovyetler Birliği üyesi Türk Devlet ve Topluluklarından bu olay so...

Türkiye-Rusya krizinde Kırgızistan nerede olmalı?

Türkiye-Rusya krizinde Kırgızistan nerede olmalı? Bizim için iki dost ülkenin, birbirinin saçlarına yapışmış iki insan gibi bir halde iken, Cumhurbaşkanımızın bir ta...

Kırgızistan Cumhuriyeti bağımsızlığını satacak mı?

Kırgızistan Cumhuriyeti bağımsızlığını satacak mı? Kırgızistan illa ki bir “abi” bulmak zorunda ise “Tayyib Abi”, “Putin Abi”’den Kırgız halkı için çok daha hayırlıdı...
Özer RAVANOĞLU Özer RAVANOĞLU
MANAS İLAHİYAT FAKÜLTESİ ve TATBİKAT CAMİİ
Nurettin AKSU Nurettin AKSU
Kırgız sanat dünyası acı bir yılı geride bıraktı

  •  
  •  
  •  

  • Bugün haber eklenmedi.

  • Son 7 gün haber eklenmedi.

  • Bu ay haber eklenmedi.

Tüm videolar

  Atambayev'den klip
 

Atambayev'den kl

İzlenme:964

   
  Bir Zamanlar Ankara'da
 

Bir Zamanlar Ankara&

İzlenme:1944

   
  Büyük Manasçı Sayakbay Karaliyev
 

Büyük Manasçı Sayakb

İzlenme:2090

   
  Yetenek Sizsiniz 2014 / Atai Omurzakov ve Tumar KR
 

Yetenek Sizsiniz 201

İzlenme:3308

   

Tüm fotoğraflar

  TALAS
 

TALAS

İzlenme:0

   
  BATKEN
 

BATKEN

İzlenme:0

   
  SON KÖL
 

SON KÖL

İzlenme:0

   
  KIRGIZİSTAN'DAN
 

KIRGIZİSTAN'DAN

İzlenme:0

   

ANKET

Örnek Anket?



Tüm Anketler

Döviz Kurları

HAVA DURUMU