GÜNCEL    EKONOMİ    EĞİTİM-KÜLTÜR-SANAT    YAŞAM - SAĞLIK    SPOR    ANALİZ    İHALELER
Foto Galeri Video Galeri Kırgızistan Kırgız Medyasından Künye

Kırgızistan ile Özbekistan arasında ateş ile su oyunu

Kırgızistan ile Özbekistan arasında ateş ile su oyunu
18 Haziran 2014, 17:32
Kırgız Medyasından
0 Yorum
Bu haber 2262 defa okunmuştur.
Facebook  Twitter 

Özbekistan’ın, Kırgızistan’ın güneyine doğalgaz akışını kesmesinin üzerinden iki aydan fazla bir zaman geçti. Bu sorun yakın gelecekte çözülmeyecek izlenimi bırakıyor. Kırgızistan’ın Özbekistan’a suyu kesmeyi düşündüğü sıralarda Taşkent yönetiminden, ortak enerji dairesinden çıkabileceği uyarısı geldi. Böyle bir durumun yaşanması, ülkenin güneyinin sadece doğalgazsız değil, elektriksiz kalmasına da yol açabilir.

Özbekistan, Kırgızistan’ın güneyine doğalgaz akışını 14 Nisanda kesti. Oş’ta halen 60 binden fazla aile doğalgazsız yaşıyor. Taşkent yönetimi, doğalgazı kesmesinde herhangi bir kuralı çiğnemediğini düşünüyor. Zira Kırgızgaz şirketi ile yapılan sözleşmeye göre, şirket el değiştirdiği takdirde Uztransgaz’ın istememesi halinde doğalgazı kesme hakkı bulunuyor. Oş’un doğalgazsız kalmasına Kırgızgaz’ın Rus Gazprom’a borçlarını üstlenme şartıyla bir (1) dolar sembolik bedelle satılması sebep oldu.  10 Nisanda imzalanan bu anlaşmanın ardından Uztransgaz, 14 Nisanda vanaları kapattı. Kırgızistan, doğalgazın bin metreküpü için Özbekistan’a 290, Kazakistan’a 224 dolar ödüyor. Kırgızistan’ın yıllık doğalgaz ihtiyacı 400 milyon metreküp. Kuzeyin doğalgaz ihtiyacı 2011 yılından beri Kazakistan’dan karşılanıyor.

Yetkililer ne diyor?

Cumhurbaşkanı Almazbek Atambayev, “Kırgızistan’ın doğalgazda Özbekistan’a bağımlı olmaması için Gazprom’un, gerekirse ülkenin kuzeyinden güneyine boru hattı çekmesi ihtimal dahilinde. Ben iki defa başbakanlık yaptım, şimdi ise cumuhrbaşkanıyım. 20 yıldır bizimkiler her kış görüşmeler için Taşkent’in yolunu tuttu. Gazprom başkanı Aleksey Miller, doğalgazda komşularımıza bağımlı olmamamız için kuzeyden güneye doğalgaz boru hattı çekeceğini açıkladı” şeklinde konuştu, Özbekisten’ın doğalgaz akışını kesmesinden sonra Talas’a yaptığı ziyarette.

Başbakan Coomart Otorbayev ise Gazprom’un şu an için doğalgaz sorununun çözümünde sonuç alamadığını, Kırgızistan’ın, Özbekistan’ın ülkenin güneyine doğalgaz akışını neden kestiğini açıklamadığını, Gazprom’un devreye girmesine rağmen bu soruya cevap alamadığını hatırlattı. “Uztransgaz şimdiye kadar pozisyonunu resmi olarak açıklamış değil. Gerçekten biz, ülkenin güneyinin doğalgazsız kalmasından rahatsızız. Ben neden böyle olduğunu bilmiyorum, Uztransgaz’dan resmi cevap almadık. Sadece tahminlerde bulunuyoruz” diyor, Başbakan Otorbayev.

Soh anklavı (özel bölgesi) ile Namangan Kanalı manivela vazifesi görecek

Kırgızgaz Başkanı Turgunbek Kulmurzayev, Meclis Genel Kurulunda, Özbekistan’ın üst düzey yöneticilerinin Kırgız meslektaşlarının telefonlarına cevap vermediğini itiraf ederken, 27 bin abonenin yaşadığı Özbekistan’a ait Soh anklavının (özel bölgesinin) doğalgazını kesebileceklerini söyledi. Gazprom’un bir hafta daha bekledikten sonra harekete geçmeyi önerdiğini dile getiren Kulmurzayev, Genel Kurulda milletvekillerine şunları söyledi:

“Özbekistan ile doğagaz sorunu bu yıl çıkmış değil. 2003, 2004 ve 2005 yıllarında Özbekistan bize doğalgaz vermedi. 2000-2005 yılları arasında doğalgazın bir metreküpü 48 dolardı. Özbek tarafıyla 2005’te metrüküpü 100 dolardan kesintisiz verilmesi konusunda mutabakata vardık. Daha sonra fiyat yükseldi ve biz, Özbek doğalgazında fiyat istikrarı için çaba harcadık. Şu anda Gazprom, 3.5 milyar dolar borcuna rağmen Ukrayna’ya doğalgaz vermeyi sürdürüyor. Bunu siyate ve anlaşmazlıklar etkilemiyor. Komşumuz Özbekistan ise böyle yapmıyor.”

Kırgızgaz Başkanı Kulmurzayev, ayrıca resmi olmayan görüşlere göre Özbekistan’ın doğalgaz vanasını kapatmasının sınır sorunları ile ilgili görüşmelerin yenilenmemesinden kaynaklanmış olabileceğini de dile getirdi. “Taşkent, Nisan başında Kırgızistan’dan gelecek gurubu beklemiş. Ancak bu toplantı olmadı. Fakat doğalgaz ile sınırı değiştirmenin ne gereği olduğunu ben anlamıyorum” diyor, Kulmurzayev.

20 Mayıstaki Meclis Genel Kurulunda milletvekilleri, “Toktogul Barajında su hacminin düşük olması nedeniyle Özbekistan’a sulama suyu verilmesinde kısıntı yapılması” görüşünü dile getirdiler. Bu tür seçeneklerin uygulanmasının mümkün olmadığı, Güvenlik, Savunma ve Sınır Sorunlarından Sorumlu Başbakan Yardımcısı Abdrahman Mamataliyev’in Calalabat bölgesine ziyareti sırasında belli oldu.  Mamataliyev, Özbekistan’a su sağlayan Calalabad bölgesindeki Üç Korgon Hidroelektrik Santrali (HES) ve Namangan Kanalının onarımı konularının hükümetin gündeminde olduğunu açıkladı. “Hidroteknik yapının ana su ayırma kısmının onarıma ihtiyacı var. Onarım, Namangan Kanalının geçici olarak kapatılmasını gerektirebilir. Biz halen bu konuyu halen hükümet olarak görüşüyoruz” açıklamasında bulunuyor, Mamataliyev.

Farklı bilgilere göre 1957 yılında inşa edilen Namangan kanalında saniyede 35 metreküp akan suyun 30 metreküpü Özbekistan’da suluma için kullanılıyormuş.

Ak terek kök-terek (ak kavak-mavi kavak)- Sizden bize gaz gerek

Hükümetetik özel kaynakların Veçerniy Bişkek internet sitesine bildirdiği gibi Özbekistan, Bişkek’in suyu kesmeye yönelik uyarılarına cevap olarak, enerji dairesinden çıkabileceğini açıkladı. Veçerniy Bişkek’in görüştüğü kaynak, Özbekistan’ın enerji dairesinden çıkması halinde Kırgızistan’ın sadece doğalgaz değil, elektriksiz kalacağını, zira güney bölgesinde halkın elektriği, komşu ülkenin enerji nakil hattı kanalıyla aldığını hatırlatıyor.

Kırgızistan 500 kw’lik Datka-Kemin enerji nakil hattı ve 500 kw’lik aktarma istasyonu yapımı projesini gerçekleştirirse enerjide bağımlılıktan kurtulacak. İç enerji ağı Kırgızistan’ın kuzeyi ve güneyinin elektriğini tümüyle sağlayabilecek. Kırgızistan halen ülkenin güneyine elektrik enerjisi nakli için Özbekistan’a yıllık 8 milyon dolar, Kazakistan’a ise 300 bin dolarin üzerinde para ödüyor. Fakat yukarıda sözünü ettiğimiz projenin tamamlanması halinde de Orta Asya Enerji Dairesinden çıkmayacağını enerji sektöründeki yetkililer açıklamıştı.

Sözün kısası Kırgızistan ile Özbekistan arasında ateş ile su oyununun sürdüğü bir dönem. Özbekistan’ın doğalgaz vanalarını kapatmaya devam etmesi halinde Kırgızistan’ın da, “kanalı onarıyoruz” bahanesiyle suyu kesmesi mümkün. Bu durumda, zaten su sıkıntısı yaşayan komşu ülkeyi daha zor günler bekler. Uzmanlar, Kırgızistan’ın bu adımı atması halinde konunun uluslar arası öneme sahip büyük bir soruna dönüşeceği uyarısında bulunuyor. Güneyde 2010 yılında yaşanan Haziran olaylarından sonra bu konu, uluslar arası ilişkilerin bozulması için kullanacak güçlere malzeme olabilir.

Gülnur Kanatbekova

(http://kyrgyz.vb.kg/247335)

(Foto: www.azattyk.org)

Bu haber 2262 defa okunmuştur.

Facebook  Twitter  Google  StubmleUpon 

Kırgız Medyasından  KATEGORİSİNDEN HABERLER

Küresel kriz Kırgız ekonomisini nasıl etkiliyor?

Küresel kriz Kırgız ekonomisini nasıl etkiliyor? Ekonomik devler olarak adlandırılan ülkelerdeki kriz, bilhassa petrol fiyatlarındaki aşırı düşüş, enerji kaynakları...

“Türkiye-Rusya krizinde tedbirli olmalıyız”

“Türkiye-Rusya krizinde tedbirli olmalıyız” Canı Agım gazetesinin 4 Aralık tarihli sayısında, Suriye'de hava operasyonlarına katılan ve Türkiye'nin hav...

Türkiye ile Rusya arasında kalan Kırgızistan

Türkiye ile Rusya arasında kalan Kırgızistan Türk Hava Kuvvetlerinin 24 Kasımda Rusya'ya ait SU-24 savaş uçağını düşürmesinin ardından Kırgızistan, tek tara...

Hanefi mezhebinin Kırgızların hayatındaki yeri

Hanefi mezhebinin Kırgızların hayatındaki yeri 712-714 yılları arasında Kırgızistan'ın güneyinden Kateybe İbn-i Müslim liderliğinde İslam dini topraklarımızda...

Atambayev üç yılda ne yaptı?

Atambayev  üç yılda ne yaptı? İktidardakilerin yaptıklarını her zaman tarih değerlendirir. Atamabayev’in üç yılında üç önemli iş yaptığını görebi...

Orta Asya’daki buzulların zamansız erimesi ne anlama geliyor?

Orta Asya’daki buzulların zamansız erimesi ne anlama geliyor? Dünya genelinde yaşanan iklim değişiklilikleri Orta Asya’nın su havzalarının temelini oluşturan, daha açık bir ifad...

Askeri üs sonrası Bişkek-Washington ilişkileri

Askeri üs sonrası Bişkek-Washington ilişkileri Farklı uzmanlı Manas Havaalanındaki Gansi Hava Üssünden çıkarılmasının ABD ile Kırgızistan arasındaki ilişkilerin b...

Gümrük Birliği, eski Sovyetler değil

Gümrük Birliği, eski Sovyetler değil Kırgızistan’ın Gümrük Birliğine (GB) giriş kararı geçtiğimiz Mayıs ayında Astana’da kabul edildi. GB’nin temeli Rus...

“Gümrük Brliği için acele etmemeliyiz”

“Gümrük Brliği için acele etmemeliyiz” Uzun vadeli baktığımızda Gümrük Birliği 20 yıl sonra ortadan kalkacak. Herkes Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) ile eşit v...
Özer RAVANOĞLU Özer RAVANOĞLU
MANAS İLAHİYAT FAKÜLTESİ ve TATBİKAT CAMİİ
Nurettin AKSU Nurettin AKSU
Kırgız sanat dünyası acı bir yılı geride bıraktı

  •  
  •  
  •  

  • Bugün haber eklenmedi.

  • Son 7 gün haber eklenmedi.

  • Bu ay haber eklenmedi.

Tüm videolar

  Atambayev'den klip
 

Atambayev'den kl

İzlenme:968

   
  Bir Zamanlar Ankara'da
 

Bir Zamanlar Ankara&

İzlenme:1946

   
  Büyük Manasçı Sayakbay Karaliyev
 

Büyük Manasçı Sayakb

İzlenme:2092

   
  Yetenek Sizsiniz 2014 / Atai Omurzakov ve Tumar KR
 

Yetenek Sizsiniz 201

İzlenme:3310

   

Tüm fotoğraflar

  TALAS
 

TALAS

İzlenme:0

   
  BATKEN
 

BATKEN

İzlenme:0

   
  SON KÖL
 

SON KÖL

İzlenme:0

   
  KIRGIZİSTAN'DAN
 

KIRGIZİSTAN'DAN

İzlenme:0

   

ANKET

Örnek Anket?



Tüm Anketler

Döviz Kurları

HAVA DURUMU