GÜNCEL    EKONOMİ    EĞİTİM-KÜLTÜR-SANAT    YAŞAM - SAĞLIK    SPOR    ANALİZ    İHALELER
Foto Galeri Video Galeri Kırgızistan Kırgız Medyasından Künye

“Gaza karşı su” politikasına ilk adım

“Gaza karşı su” politikasına ilk adım
26 Haziran 2014, 12:59
Analiz
0 Yorum
Bu haber 1442 defa okunmuştur.
Facebook  Twitter 

Başbakan Birinci Yardımcısı Abdrahman Mamataliyev, Calalabad bölgesindeki Üç Korgon Hidroelektirk Santralinden (HES) çıkan suyun yolu olan Büyük Namangan Kanalında bakım-onarım çalışmaları nedeniyle Kırgızistan’ın Özbekistan’a su vermeyi geçici olarak durdurması ihtimalinden söz etti. Mamataliyev, bunun artık hükümet gündeminde olacağını söyledi.

Büyük Namangan Kanalı’nın kapatılması düşüncesinin ana sebebinin gazla ilgili olduğunda herkes hemfikir. Zira Kırgızgaz’ın Gazproma’a satılmasının ardından Uztarnsgaz, 14 Nisanda anlaşma süresinin sona erdiği gerekçesiyle Kırgızistan’ın güneyine gaz vermeyi durdurdu. O zamandan beri Kırgız hükümeti, gaz sorununu çözmek için Özbek hükümeti ile masaya oturma girişimlerinde bulunuyor, ancak bundan hiçbir sonuç alamaması üzerine Bişkek’in, Büyük Namangan Kanalını kapatarak cevap vereceğini dile getirenler var.

Fakat hükümet bu tür iddiaları reddediyor veya diğer bir ifadeyle kabine üyeleri, Büyük Namangan Kanalının geçici olarak kapatılmasının, kanalı temizleme ve onarım çalışmaları yapılacağından kaynaklandığını savunuyor.  Onların açıklamalarına göre kanalın kapatılmasının arka planında Özbekistan ile inatlaşma gibi siyasi oyunlar söz konusu değil. Çünkü “hükümet temsilcileri güneydeki tarım işletmeleri ile yerlerinde görüşerek Özbekistan’a uzanan Büyük Namangan Kanalını geçici olarak kapatma kararını öneriyoruz. Zira Calalabad’daki Üç Korgon HES’inin durumu iyi değil. Cihazları eskimiş. Uzmanlar, bu yıl onarım yapılmaması halinde HES’in devrede çıkabileceğini söylüyor” diyor, Başbakan Yardımcısı Abdrahman Mamataliyev.

Bazı uzmanların değerlendirmesine göre ise kanalın kapatılmasının sebebi, Özbekistan’ın Oş’a gaz vermemesi. Bu yüzden Kırgızlar da Özbeklere su vermemenin yollarını arıyor. Hükümetin, kanalın eskiliği ve günümüzdeki durumu nedeniyle temizleme-onarım çalışmaları başlatması doğru bir karar. Aslında bu doğrudan kanalın durumuyla bağlantılı. Dolayısıyla Kırgızistan’ın Özbekistan’a uzanan kanalı kapatma kararında yüzde yüz haklı.  Hükümetin, kanalı kapatma kararından önce bilgilendirme yapması doğru. Çünkü bu Özbekistan için ne şekilde olursa olsun bir uyarı olacak. Tarım ile uğraşan Özbekistan’ın, karar çıkana kadar düşünmesi ve güneydeki gaz sorununun olumlu sonuçlanması mümkün. Fakat bu da geçici olacaktır. Sulama ihtiyacı sona erdiğinde doğalgaz kavgası yeniden ortaya çıkacaktır. Derinlemesine ele aldığımızda Kırgızistan’ın, gaz sağlayacağını söyleyen Gazprom ile anlaşarak, doğalgaz boru hattının bulunduğu Özbekistan’ı dışarıda bırakması, Bişkek yönetiminin eksikliği. Uzmanr bu sorunun, “suya karşılık gaz” politikasıyla şimdiye kadar yumak haline gelen ilişkilerin daha da kötüye götürebileceği uyarısında bulunuyor.

Farklı uzmanlar ise söz konusu kanalın Özbekistan için büyük öneme sahip olduğunu vurguluyor. Büyük Namangan Kanalı ile Özbekistan’a ulaşan su, Namangan bölgesindeki dört ilçenin sulama ihtiyacını karşılıyor. Büyük Namangan Kanalı 2000 yılında bahar aylarında bir hafta kapatıldığında Özbekistan’dan özel temsilcilerin Bişkek’e gelmesi bunun en büyük delili.

Meclis Enerji-Yakıt tesisleri ve Toprak Zenginliklerinden Yararlanma Komitesi, gaz sorununu çözmek için hükümete su kaynaklarını kullanma konusunda araştırma yapması önerisini getirmişti. Ancak hükümet, sorunun çözümünde su kaynaklarını silah olarak kullanmamanın doğru olacağı düşüncesiyle sorunu dipomatik yollarla çözmenin şart olduğunu açıklamıştı. Zira, Başbakan Yardımcısı Valeriy Dil, “bizim asıl amacımız Özbek tarafıyla gaz sorunuyla ilgili anlaşmazlıkları ortadan kaldırmak. Bizim de bazı tedbir mekanizmalarımız var. Fakat ne olursa olsun sorunu diplomatik yollarla çözmeliyiz” diyor.

Kırgız Milli İlimler Akademisi Su Anlaşmazlıkları ve Hidroenerji Enstitüsü Müdürü Düyşön Mamatkanov, “gaz sorununu çözmek için Büyük Namangan Kanalını kapatarak Özbekleri korkutacağız”düşüncesinin büyük hata olduğunu söylüyor. Bu kanaldan saniyede 25-30 metreküp su aktığını ve bunun öylesine çok olmadığını belirten Mamatkanov, kanalın kapatılması halinde Taşkent yönetiminin de Özbekistan’dan Kırgızistan’a uzanan bazı kanalları kapatabileceğini hatırlatıyor. Mamatkanov, “Çünkü Kırgızistan’dan Özbekistan’a akan su Özbekistan’daki barajlarda toplanıyor, tekrar Kırgızistan’ın tarım arazilerine yönlendiriliyor. Diğer bir ifadeyle; Özbekistan’ın Kempir Abad Barajı. Buna örnek” diyor.

Bazı uzmanların değerlendirmesi ise; Kırgızistan’ın gaz sorununu çözmek için su kaynaklarını kullanması halinde Toktogul Barajının kapatılması yönünde. Toktogul Barajını kapatarak, gaz sorununu çözmede olumlu sonuç alacağını öne sürüyor bu gruptaki uzmanlar. Ancak bu uzmanların aynı zamanda bir de uyarısı var; “gaz sorununun çözümünde su kaynaklarının kullanılmasının olumsuz yönleri de var. Kırgızistan ile Özbekistan birbirleriyle “sen bunu verirsen, ben bunu veririm” dalaşına girerse, iki ülke arasındaki siyasi, ekonomik, kültürel ilişkilerde ayrılık ortaya çıkar, komşu ülkelerin ilişkileri biter. Bu yüzden Kırgızistan, gaz sorununu çözmede çok dikkatli hareket etmeli, diğer ifadeyle diplomatik yolu kullanmalı.”

Trend Sosyal Araştırma Merkezi

(http://kabarlar.org/?newsid=24997)

Bu haber 1442 defa okunmuştur.

Facebook  Twitter  Google  StubmleUpon 

Analiz  KATEGORİSİNDEN HABERLER

Sovyet Sonrası Kırgızistan’da İslami Hareketler (V)

Sovyet Sonrası Kırgızistan’da İslami Hareketler (V) Kırgızistan’da ve diğer Orta Asya Cumhuriyetlerinde devletin seküler yapısını değiştirmeyi hedefleyen ya da hedefle...

Sovyet Sonrası Kırgızistan’da İslami Hareketler (IV)

Sovyet Sonrası Kırgızistan’da İslami Hareketler (IV) Orta Asya’nın Afganistan’a coğrafi ve kültürel yakınlığı, devletlerin sınır güvenliğini ve kontrolünü sağlamakta ba...

Sovyet Sonrası Kırgızistan’da İslami Hareketler (III)

Sovyet Sonrası Kırgızistan’da İslami Hareketler (III) Kırgızistan’da İslamiyete yönelik ilginin bağımsızlığın kazanılmasının ardından arttığı şüphe götürmez bir gerçekti...

Sovyet Sonrası Kırgızistan’da İslami Hareketler (II)

Sovyet Sonrası Kırgızistan’da İslami Hareketler (II) Kırgızistan’da İslama kitlelerin yeniden canlı bir ilgi göstermesi önce Afganistan Savaşı, sonra da Gorbaçov dönemi...

Sovyet Sonrası Kırgızistan’da İslami Hareketler (I)

Sovyet Sonrası Kırgızistan’da İslami Hareketler (I) Sovyet rejiminin çökmesi ve Orta Asya Cumhuriyetleri’nin bağımsızlıklarını kazanması sonrasında Kırgızistan’a olan ...

Kırgızistan’daki Dillerin Bugünü ve Geleceği

Kırgızistan’daki Dillerin Bugünü ve Geleceği Kırgızistan'da farklı dil ve lehçelerde konuşan etnik unsurların ortak iletişim dilleri Rusçadır. Rus hakimiyet...

Fergana Vadisi Çıkmazı

Fergana Vadisi Çıkmazı Fergana Vadisi’nin coğrafi, sosyo-ekonomik ve siyasi açıdan Orta Asya’nın kilit bölgesi olması sebebiyle bu bölgede...

BRICS’in Kırgızistan gibi Orta Asya ülkelerine yararı var mı?

BRICS’in Kırgızistan gibi Orta Asya ülkelerine yararı var mı? BRICS üyesi Rusya ile Çin, Kırgızistan için çok önemli. Çünkü bu iki ülke günümüzde Kırgızistan ekonomisinde ana ya...

Kırgız-Tacik ilişkileri savaş durumuna ulaştı

Kırgız-Tacik ilişkileri savaş durumuna ulaştı Kırgız-Tacik askerleri arasındaki çatışma bu kez, Voruh anklavında yaşayan Tacik vatandaşlarının Kırgızistan toprak...
Özer RAVANOĞLU Özer RAVANOĞLU
MANAS İLAHİYAT FAKÜLTESİ ve TATBİKAT CAMİİ
Nurettin AKSU Nurettin AKSU
Kırgız sanat dünyası acı bir yılı geride bıraktı

  •  
  •  
  •  

  • Bugün haber eklenmedi.

  • Son 7 gün haber eklenmedi.

  • Bu ay haber eklenmedi.

Tüm videolar

  Atambayev'den klip
 

Atambayev'den kl

İzlenme:964

   
  Bir Zamanlar Ankara'da
 

Bir Zamanlar Ankara&

İzlenme:1944

   
  Büyük Manasçı Sayakbay Karaliyev
 

Büyük Manasçı Sayakb

İzlenme:2090

   
  Yetenek Sizsiniz 2014 / Atai Omurzakov ve Tumar KR
 

Yetenek Sizsiniz 201

İzlenme:3308

   

Tüm fotoğraflar

  TALAS
 

TALAS

İzlenme:0

   
  BATKEN
 

BATKEN

İzlenme:0

   
  SON KÖL
 

SON KÖL

İzlenme:0

   
  KIRGIZİSTAN'DAN
 

KIRGIZİSTAN'DAN

İzlenme:0

   

ANKET

Örnek Anket?



Tüm Anketler

Döviz Kurları

HAVA DURUMU