GÜNCEL    EKONOMİ    EĞİTİM-KÜLTÜR-SANAT    YAŞAM - SAĞLIK    SPOR    ANALİZ    İHALELER
Foto Galeri Video Galeri Kırgızistan Kırgız Medyasından Künye

Kırgız-Tacik ilişkileri savaş durumuna ulaştı

Kırgız-Tacik ilişkileri savaş durumuna ulaştı
15 Temmuz 2014, 05:30
Analiz
0 Yorum
Bu haber 2552 defa okunmuştur.
Facebook  Twitter 

 

10 Temmuzda Tacikistan’ın Voruh anklavında (Kırgızistan sınırları içindeki Tacikistan’a ait Tacik vatandaşlarının yaşadığı bölge) iki ülke vatandaşları arasındaki her zaman beklenen silahların patlaması, geçmişte açıkça dile getirilmeyen ilişkilerin savaş duruma ulaştığını gösterdi. Son bilgilere göre çatışmada bir Kırgız sınır askeri Tacik askerlerinin silahından çıkan merminin parçaladığı taş parçasının başına isabet etmesi sonucu yaralandı. Halen Batken Bölge Hastanesinde tedavi altında ve durumu iyi. Tacik medyasının haberlerine göre ise Kırgız askerlerinin açtığı ateş sonucu ilk gün bir Tacik askeri hayatını kaybederken yedi vatandaş da yaralandı. 11 Temmuzda da, yaralılardan birinin kurtarılmadığı yazıldı.

İki ülke dışışleri bakanlıkları birbirlerini suçlayarak karşılıklı nota verdiler. Ancak, sadece bir doğru vardır. Bu yüzden olayı hiçbir zaman çarpıtmak mümkün değil. Aynı gün öğleden sonra Kırgızistan Başbakan Yardımcısı Abdırahman Mamataliyev, Tacik mevkidaşı Muradali Alimordan ile biraraya gelerek, onların yasadışı olarak sahiplendiği (burasının Kırgızistan’a ait olduğu belgelerle kanıtlanmış, araziyi Tacik vatandaşı Kırgız vatandaşından satın almış) 70 dönüm yerin iadesi ve Tacik askerlerinin bölgeyi terketmesini görüşecekti. Bu görüşme konusunda mutabakat, 2-3 Temmuzda Bişkek’te hükümetler arası sınır belirleme heyetlerinin görüşmesinde gerçekleşecekti.

7 Temmuzda Kayrakkum’da çalışmalarına başlayan Tacik ve Kırgız Çalışma Grupları uzmanlar toplantısında çeşitli engeller ile taşımacılıktaki engelleri kısıtlayan projeler ile kriterler ele alınmış, iki ülke vatandaşları ile yüklerinin sınırdaki karayollarını kullanabilmesi konusunda hükümetler arası plan hazırlanması üzerinde mutabakat sağlanmış. Bunun yanı sıra 10 Temmuzda toplam uzunluğu 25 kilometre olan, Kırgız vatandaşlarının kendi toprakları üzerinden, bağımsız bir şekilde ulaşımını sağlayacak Köktaş-Tamdık karayolunun yapımının devam etmesi kararı alındı.

İki komşu şimdiye kadar birçok kez buluştu. Maalesef son kez Bişkek’teki üst düzey buluşmada imzalanan mutabakatın hayata geçirilmesinin yerine, karşılıklı silahla cevap veriyorlar.

Sogdi bölgesi (Tacikistan) başkanı birinci yardımcısı Cumabay Sanginov, iki ülke sınırlarında mutabakata varılan karayolları yapım projelerinin değerlendirilmesinin, tarafların yeni karşıt görüşlerinin ortaya çıktığını açıkça medyada seslendirdi. Sanginov, “İsfara-Voruh ve Köktaş-Tamdık yollarının yapım projelerini incelemeye başlayan Kırgız ve Tacik çalışma gruplarının, bu yolların yapımı konusunda ortak pozisyonları yok” diyor.  Tacikistan, bölüm olarak İsfara-Voruh istikametinde yeni yol yapılmasını önererek, yolda kontrol, yönetim, hizmet ve yararlanmasının Tacik tarafında olması gerektiğini öne sürüyor. Diğer bir ifadeyle Kırgızistan topraklarında yol yaparak denetimini tamamen kendisine almayı planlıyor. Kırgız tarafı ise bu yoldan iki tarafın da yararlanmasını ve eşit kontrol istiyor. Ancak Tacik tarafı Kırgız tarafının bu önerisini reddetti.

Böylece komşular, geçen zaman içinde sınır anlaşmazlığının olmadığı, bağımsızlığın ilk yıllarında bazı yerel yöneticilerden, üst düzey yetkililerin katıldığı görüşmeleri ve bu görüşmelerde varılan anlaşmalar ile imzalanan belgeleri yok sayan işler yaptılar. Başka bir ifade ile onlar, kendi yasadışı ve “ben bilirim” düşüncesiyle ortaya konulan talepleri yerine getirmemenin yanı sıra, geçmişte çeşitli vatandaşları aracılığıyla ithamlarda bulunurken, şimdi açıktan açığa savaş taktiğine geçiyorlar.

Daha yakın da, Mayıs ayı başında Batken ilçesinin sınır köylerinin basılarak, bazı Kırgız vatandaşlarının evlerinin, araçlarının, akaryakıt istasyonlarınnı yağmalanması, yakılması ve ateşli silahlarla insanlarımızın yaralanması olayını üstlenmedi. Ancak Kırgız tarafının ortaya koyduğu delilerden sonra kendi vatandaşlarının suçunu ve saldırganlığını kabul etti ve 7 milyon som tutarındaki maddi zararı ödemeyi kabul etti ama hala bu zarar tazmin edilmiş değil.

Herşey bir yana, Tacik askerlerin sınırı iadede uluslararası normları sürekli ihlal ederek, Kırgız tarafına taciz ateşi açması olayları artık olağan vakalar haline dönüştü. Kırgız yönetimi bu konuda sabretmeyi bir kenara bırakmalı ve başta Birleşmiş milletler (BM) olmak üzere uluslararası örgütlere başvurmalı.  En azında iki ülkenin eşit üye olduğu Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) ve Ortak Güvenlik ve İşbirliği Örgütü içerisinde ele alınması gerekir. Zira bundan sonra da insani politikanın izlenmesi halinde günahsız insanların zarar görmesi, büyük çatışmaların yaşanması mümkün. Tacik sınır birlikleri komutanının Kırgız mevkidaşından 10 Temmuz akşamında Tamdık gümrüğünün kaldırılmasını önermesi, bu önerinin kabul edilmemesi halinde 30’a yakın silahlı adamın baskın yapacağı uyarısında bulunması nasıl bir tehdit?

Kırgız-Tacik askerleri arasındaki çatışma bu kez, Voruh anklavında yaşayan Tacik vatandaşlarının Kırgızistan topraklarından su geçirmek için yasadışı olarak boru hattı döşemesi girişiminden kaynaklandı. Kırgız askerleri, Tacik vatandaşlarının ikazlara rağmen çalışmayı durdurmaması üzerine havaya uyarı ateşi açtı. Yani ilk ateş Kırgız tarafından geldi. Bu da Taciklerin bunu önceden planladığını gösteriyor. Anlaşılan o ki; Tacik tarafı bu tür yasadışı, tehdit ve korkutarak amaçlarına ulaşmak, Kırgız topraklarını ele geçirmek istiyor. Komşunun, bağımsız bir devlete karşı böylesine bir hareketin sorunları hiçbir zaman çözmeyeceğini anlamaması üzücü. Özbekistan’a karşı da bu tür çaba içinde olduklarından Taşkent yönetimi, Tacikistan ile sınırını farenin bile dolaşamayacağı hale getirerek, iki ülke halkının birbiriyle bağını, ekonomik ilişkisini tamamen kesmiş durumda. Bunun olumsuz etkisini Tacikler kendileri görüyor. İşte bu tür politikaları yüzünden Tacikistan, BDT’deki en yoksul ülke olarak kabul ediliyor. Halkın büyük çoğunluğu Afgan uyuşturucusunu Kırgızistan ve Kazakistan üzerinden Rusya’ya taşımakla geçimini sağlıyor. Rus lider Vladimir Putin’in Tacik vatandaşlarının pasaportsuz Rusya’ya girmesini yasaklaması boşuna değil. Rusya Sağlık ve Federal Göçmen Servisi geçen yıl Duşanbe-Moskova trenini durdurarak, gerisin geri Duşanbe’ye gönderdi. Tacik işgücü, Rusya’da en ucuz işlerde çalışanları oluşturuyor ve potansiyel suçlu olarak değerlendiriliyor. Elbette bu manzara, sadece komşularımızın gerçek yüzünün nasıl olduğunu daha net göstermek için dile getirildi. Bu yüzden Kırgız yönetiminin hiçbir zaman geri adım atmaması, komşular taş atarsa taşla, ateş açarsa ateş açarak karşılık vermekten başka çaresi yok.

B. Akılbekov

(http://kg.bashat.kg)

Bu haber 2552 defa okunmuştur.

Facebook  Twitter  Google  StubmleUpon 

Analiz  KATEGORİSİNDEN HABERLER

Sovyet Sonrası Kırgızistan’da İslami Hareketler (V)

Sovyet Sonrası Kırgızistan’da İslami Hareketler (V) Kırgızistan’da ve diğer Orta Asya Cumhuriyetlerinde devletin seküler yapısını değiştirmeyi hedefleyen ya da hedefle...

Sovyet Sonrası Kırgızistan’da İslami Hareketler (IV)

Sovyet Sonrası Kırgızistan’da İslami Hareketler (IV) Orta Asya’nın Afganistan’a coğrafi ve kültürel yakınlığı, devletlerin sınır güvenliğini ve kontrolünü sağlamakta ba...

Sovyet Sonrası Kırgızistan’da İslami Hareketler (III)

Sovyet Sonrası Kırgızistan’da İslami Hareketler (III) Kırgızistan’da İslamiyete yönelik ilginin bağımsızlığın kazanılmasının ardından arttığı şüphe götürmez bir gerçekti...

Sovyet Sonrası Kırgızistan’da İslami Hareketler (II)

Sovyet Sonrası Kırgızistan’da İslami Hareketler (II) Kırgızistan’da İslama kitlelerin yeniden canlı bir ilgi göstermesi önce Afganistan Savaşı, sonra da Gorbaçov dönemi...

Sovyet Sonrası Kırgızistan’da İslami Hareketler (I)

Sovyet Sonrası Kırgızistan’da İslami Hareketler (I) Sovyet rejiminin çökmesi ve Orta Asya Cumhuriyetleri’nin bağımsızlıklarını kazanması sonrasında Kırgızistan’a olan ...

Kırgızistan’daki Dillerin Bugünü ve Geleceği

Kırgızistan’daki Dillerin Bugünü ve Geleceği Kırgızistan'da farklı dil ve lehçelerde konuşan etnik unsurların ortak iletişim dilleri Rusçadır. Rus hakimiyet...

Fergana Vadisi Çıkmazı

Fergana Vadisi Çıkmazı Fergana Vadisi’nin coğrafi, sosyo-ekonomik ve siyasi açıdan Orta Asya’nın kilit bölgesi olması sebebiyle bu bölgede...

BRICS’in Kırgızistan gibi Orta Asya ülkelerine yararı var mı?

BRICS’in Kırgızistan gibi Orta Asya ülkelerine yararı var mı? BRICS üyesi Rusya ile Çin, Kırgızistan için çok önemli. Çünkü bu iki ülke günümüzde Kırgızistan ekonomisinde ana ya...

Gümrük Birliği: Eskisi gibi Moskova’ya diz çökmek için şans

Gümrük Birliği: Eskisi gibi Moskova’ya diz çökmek için şans Günümüzde sosyalist bloktan ayrılan Avrupa’daki ülkeler tamamen AB’ye dahil oluyorlar. SSCB’yi muhafaza etmek için ...
Özer RAVANOĞLU Özer RAVANOĞLU
MANAS İLAHİYAT FAKÜLTESİ ve TATBİKAT CAMİİ
Nurettin AKSU Nurettin AKSU
Kırgız sanat dünyası acı bir yılı geride bıraktı

  •  
  •  
  •  

  • Bugün haber eklenmedi.

  • Son 7 gün haber eklenmedi.

  • Bu ay haber eklenmedi.

Tüm videolar

  Atambayev'den klip
 

Atambayev'den kl

İzlenme:964

   
  Bir Zamanlar Ankara'da
 

Bir Zamanlar Ankara&

İzlenme:1944

   
  Büyük Manasçı Sayakbay Karaliyev
 

Büyük Manasçı Sayakb

İzlenme:2090

   
  Yetenek Sizsiniz 2014 / Atai Omurzakov ve Tumar KR
 

Yetenek Sizsiniz 201

İzlenme:3308

   

Tüm fotoğraflar

  TALAS
 

TALAS

İzlenme:0

   
  BATKEN
 

BATKEN

İzlenme:0

   
  SON KÖL
 

SON KÖL

İzlenme:0

   
  KIRGIZİSTAN'DAN
 

KIRGIZİSTAN'DAN

İzlenme:0

   

ANKET

Örnek Anket?



Tüm Anketler

Döviz Kurları

HAVA DURUMU