GÜNCEL    EKONOMİ    EĞİTİM-KÜLTÜR-SANAT    YAŞAM - SAĞLIK    SPOR    ANALİZ    İHALELER
Foto Galeri Video Galeri Kırgızistan Kırgız Medyasından Künye

“Gümrük Birliğine girmezsek gücümüzü kaybedebiliriz”

“Gümrük Birliğine girmezsek gücümüzü kaybedebiliriz”
19 Temmuz 2014, 18:01
Kırgız Medyasından
0 Yorum
Bu haber 1274 defa okunmuştur.
Facebook  Twitter 

Başbakan Birinci Yardımcısı Tayırbek Sarpaşev, Kırgızistan’ın Gümrük Birliğine girmemesi halinde ülkenin gücünü kaybetme ihtimali bulunduğunu söyledi.

Bişkek’te yayınlanan De-Fakto gazetesinin Başbakan Birinci Yardımcısı Sarpaşev ile yaptığı röportaj:

De Fakto (DF): Tayırbek Sarpaşev, yakın geçmişte Eylül ayında 5 sanayi işletmesinin faaliyete başlayacağını, bu işletmelerden bütçeye ilave olarak 9 milyar (yaklaşık 173 milyon dolar) som gelmeye başlayacağını söylemiştiniz. Gerçekten böyle olacak mı?

Tayırbek Sarpaşev (Sarpaşev): Bunlardan ikisi maden işletmesi. Biri Ağustos ayında test çalışmasına başlayacak. İkincisi Eylülde faaliyete geçerse tam gelirini önümüzdeki yılın başından itibaren vermeye başlayacak. Yıllık 7-8 milyar som gelir elde edecek ve yılda 3.5 ton altın üretecek...

Bunun dışında Kazakmıs şirketinin tam kapasite faaliyete geçmesini bekliyoruz. Ağustos başında altın üretimine başlaması planlanıyor. Bunların dışında büyük ümit beslediğimiz Kara Balta kentindeki Cunda rafinerisi var. Hammadde gelmediği için halen tam kapasite çalışmıyor. Tam kapasite çalışmaya başladığında sadece vergi olarak ödeyeceği rakam 5 milyar som. Şu anda kesintili çalışıyor. Tam kapasite çalışmaya başladığında Kumtör kadar vergi ödeyecek bir işletme. Tokmok kentinde rafineri inşaatı devam ediyor. Eylüle kadar burası da test çalışmasına başlayacak. Ayrıca İştamberdi fabrikası da var. Burasının da tam kapasiteyle çalıştırmak için hazırlıklar sürüyor. Söz konusu işletmeler tama kapasite çalışmaya başladığında bütçeye vergi olarak 9 milyar som gelir gelmesi gerekiyor.

....

DF: Azerbaycan’dan ithal edilen 10 bin ton şekerin 512 tonu geldi. Bu hangi esaslara alınıyor? Halka kaçtan satılacak, dağıtılacak?

Sarpaşev: Bu, kamu satınalamalarındaki en büyük başarımız. 2012’den itibaren kamu satın almalarında yolsuzluğu ortadan kaldırdık. Burada en büyük yolsuzluğun satın alınan buğdayın ilkbaharın başlangıcında dağıtılması olduğunu söyleyebilirim. Ancak dağıtılan buğday, sonbaharda toplanmadığı için sadece devlet zarara uğramış. Biz burada ekonomik bir sisteme geçtik. Buğdayı una dönüştürerek ucuz fiyata halka satmaya başladık. Мындагы эң чоң коррупция катары  сатылып алынган буудайды  эрте жазда алып сатарларга таркатып келишкенин айтсак болот. Бирок таркатылган буудай күзүндө кайра жыйналбай, андан мамлекетке гана зыян болуп келген. Биз мында сарамжалдуу системага өттүк. Буудайды унга айландырып, аны элге арзан баада  сата баштадык. Diğer bir ifadeyle müdahale ettik. Bu şekilde devletin kamu alımlarıyla vatandaşa sattığı unun fiyatı 21 som. İkinci büyük projemiz ilkbaharda 55 bin ton gübre satın alınması oldu. Halk kilosunu 10 somdan satın alma imkanına kavuştu. Böylece 550 milyon som vatandaşın cebinde kaldı. O zamana kadar gübrenin fiyatı 27 soma kadar yükselmişti, şimdi 16 som tavan fiyat uyguluyoruz. Azerbaycandan ucuza şeker ithalatı ise üçüncü büyük proje oldu. Yaptığımız araştırmalarda, kışlık reçellerin yapıldığı dönemlerde şeker fiyatının 70 soma kadar yükseldiğini belirledik. Ama aslında şekerin fiyatının böyle artmasını gerektirecek hiçbir sebep yok. Gizliden gizliye bazılarının tekel oluşturduğunu belirledik. Bunlar ihtiyaca göre spekülasyonlarla fiyatları yükseltmişler. Araştırdığımızda tekelin olmadığını ama gizli tekel oluştuğunu ortaya çıkardık. Mesela neden Belarus’taki Şeker Fabrikasının Kırgızistan’daki temsilciliğinin, Kayındı Şeker Fabrikasının, Ticaret Evinin başında sadece bir kişi var? Bu, gizli tekelin hüküm sürdüğünün bir delili.

Şeker piyasasına müdahaleye Mayıs ayında başladık. Bu yıl da söz konusu tekelciler şeker fiyatlarını 70 soma kadar yükseltmeyi planlıyordu. Ancak biz Azerbaycan’dan büyük miktarda şeker ithal edeceğimiz açıklayınca, onlar da depolarındaki şekeri elden çıkarmak için 45-50 somdan piyasaya sürdü. Pazarda şekerin fiyatı şu anda 52 som iken biz Bişkek ve Çuy bölgesinde 44.8 som, ülkenin diğer bölgelerinde 46.8 somdan satıyoruz.

DF: Arada spekülatürler cirit atmıyor mu?

Sarpaşev: Hayır. Zira sıkı denetim yapıyoruz. Bu konudaki bilgileri açık bir şekilde duyurduğumuz, iyi bilgilendirme yaptığımız için spekülatörler hiçbir şey yapamıyor. Halk bu konuda iyi bilgilendirildiğinde spekülatörlere fırsat vermiyor, ucuz fiyata şeker talep ediyor. Bu yüzden Azerbaycan’dan ithal edilen şekerin bizim belirlediğimiz fiyata satıldığına inanın.

DF: Tarım sektöründe durumu iyi olmadığını biliyoruz. Bu kapsamda Tarım Bakanlığının çalışmaları memnun edici değil. Bu yıl tahılda rekolte nasıl olacak?

Sarpaşev: Geçen yıla göre biraz düşük olacak. Bu, beklenen bir durum. Zira bu yıl su az, kurak yıllardan birini yaşıyoruz. Ama buna rağmen tüm bölgelerde özel merkezler kurarak gece sulamalarına ağırlık verdik. Nasip olursa buğdayda 1 milyon tonun üzerinde rekolte tahmin ediyoruz.

DF: İç tüketimi karşılamak için her zaman olduğu gibi bu yıl da Kazakistan’dan buğdah ithal edecek miyiz?.

Sarpaşev: Evet, bunu trajediye dönüştürmenin gereği yok. İslam Kalkınma Bankası aracılığıyla 30 bin ton buğday satın almayı planlıyoruz. Zira bizim hiç bir buğdayımız Kazakistan’da yetişen buğday kalitesinde değil.  Kılçık oranı yüksek undan yapılan hamur ürünlerinin kalitesi de yüksek oluyor. Bu yüzden bizim buğday ile Kazakistan’dan ithal edilen buğdayı karıştırıyoruz. Kazakistan buğdayına una dönüştürerek değil, buğday olarak satmayı düşünüyoruz. Böylece gıda güvenliğini sağlarken, ikinci olarak da Kazakistan’dan büyük miktarda buğday ithal etmeyi düzene koymamız gerekli.  Zira Kazak buğdayının verimliği çok, kalitesi yüksek, üretim maliyeti düşük olduğundan bizim için uygun. Kırgızistan’da buğday üretimi maliyeti kurtarmıyor. Mesela bir hektar araziye ekilen buğdaydan 10-15 bin som gelir elde edilirken, aynı büyüklükteki arazide kuru fasulyeden kazanılan para 300 bin som. Yani çiftçilerin karını düşünerek buğday yerine kuru fasulye yetiştirmeleri daha kazançlı olmaz mı?

DF: 2014’ün ilk yarısının sonuçları çıktı. Geçen yılın analiz dönemi ile karşılaştırıldığında ekonomik göstegeler nasıl oldu. Ekonomik büyüme ne durumda?  

Sarpaşev: Geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 4-5’lik bir büyüme var. Vergilerin toplanması cihetinden baktığımızda da göstergeler iyi. Ancak biz yüzde 7 olarak planlamıştık. Gümrük ve vergi ödemeleri tam toplanamadığından planladığımızın 2.8 milyar som gerisinde kaldık. Ancak vergiler bakımından Mayıs-Haziran ayları planladığımız şekilde geçti. Tahminlerimize göre yıl sonuna kadar vergi gelirlerinin ilk altı aydaki açığı kapatması gerekiyor. Geçen yıl da aynısı yaşandı. Kısaca ifade edersem; ikinci altı ayın toplamı ile bütçe ödemelerinin tamamını yaparak planı gerçekleştireceğimize garanti verebiliyoruz.

...

DF: Gümrük Birliğine girdikten sonra gerçekte ne olacağını, net olarak kazancımızın, kaybımızın ne olduğunu yöneticiler de, ekonomistler de dile getirmeye başladı....

Sarpaşev: Ben kesin olarak biliyorum; Gümrük Birliğine girmezsek kaybedeceğiz. Bu yüzden girmekten çaremiz yok.  Eğer komşularımız hareket etmedikçe biz de hareket etmedik. 20 yıldan beri hareketsiz kaldık. Onlara harekete geçmeye, çaba göstermeye başlayınca biz de başladık. Gümrük Birliğine girmenin iyi-kötü yönlerini analiz ederek, muhasebesini yaptık. Girmediğimizde zararımızın çok olacağını gördük. Girmediğimiz takdirde çözüm yolu bulamayıp, gücümüzü kaybedebiliriz

.....

DF: Meclisin son toplantısında elektrik fiyatlarının belirlenmesi yetkisi hükümete verildi. Bu ne kadar doğru? Şimdi siz istediğiniz fiyatı belirleyerek halkın hoşnutsuzluğuna yol açmayacak mısınız?

Sarpaşev: Bu doğru bir karar. Sorumluluk almaktan korkmamalı. Esasen ekenomik sorumluluk, anayasal olarak hükümette. Meclisin temel iki fonksiyonu var; yasa çıkarma ve denetleme. 2009’da elektrik fiyatlarının onaylanmasının Meclise verilmesi kararı doğru değildi. Hükümettekiler de Kırgız milliyetçileri, halkı, devleti düşünenler. Sorumluluğu seziyoruz. Fakat aynı zamanda enerji krizine düştüğümüzde, sıkıntılar yaşandığında cevap verecek olan hükümet. Burada Meclis, “siz enerji güvenliğinden sorumlu olduktan sora tarifeyi de kendiniz belirleyin” diyerek doğrusunu yaptı.

Enerji Bakanılğı halen yeni tarifelerle ilgili taslaklar üzerinde çalışıyor. Bize sunulduktan sonra inceleyip onaylayacağız. Beğenmezsek, uygun görmezsek, yeniden gözden geçirilmesi için iade edeceğiz.

Mirlan Düyşönbayev

(De-Fakto gazetesi)

Мирлан Дүйшөнбаев, "Де-факто"

Bu haber 1274 defa okunmuştur.

Facebook  Twitter  Google  StubmleUpon 

Kırgız Medyasından  KATEGORİSİNDEN HABERLER

Küresel kriz Kırgız ekonomisini nasıl etkiliyor?

Küresel kriz Kırgız ekonomisini nasıl etkiliyor? Ekonomik devler olarak adlandırılan ülkelerdeki kriz, bilhassa petrol fiyatlarındaki aşırı düşüş, enerji kaynakları...

“Türkiye-Rusya krizinde tedbirli olmalıyız”

“Türkiye-Rusya krizinde tedbirli olmalıyız” Canı Agım gazetesinin 4 Aralık tarihli sayısında, Suriye'de hava operasyonlarına katılan ve Türkiye'nin hav...

Türkiye ile Rusya arasında kalan Kırgızistan

Türkiye ile Rusya arasında kalan Kırgızistan Türk Hava Kuvvetlerinin 24 Kasımda Rusya'ya ait SU-24 savaş uçağını düşürmesinin ardından Kırgızistan, tek tara...

Hanefi mezhebinin Kırgızların hayatındaki yeri

Hanefi mezhebinin Kırgızların hayatındaki yeri 712-714 yılları arasında Kırgızistan'ın güneyinden Kateybe İbn-i Müslim liderliğinde İslam dini topraklarımızda...

Atambayev üç yılda ne yaptı?

Atambayev  üç yılda ne yaptı? İktidardakilerin yaptıklarını her zaman tarih değerlendirir. Atamabayev’in üç yılında üç önemli iş yaptığını görebi...

Orta Asya’daki buzulların zamansız erimesi ne anlama geliyor?

Orta Asya’daki buzulların zamansız erimesi ne anlama geliyor? Dünya genelinde yaşanan iklim değişiklilikleri Orta Asya’nın su havzalarının temelini oluşturan, daha açık bir ifad...

Askeri üs sonrası Bişkek-Washington ilişkileri

Askeri üs sonrası Bişkek-Washington ilişkileri Farklı uzmanlı Manas Havaalanındaki Gansi Hava Üssünden çıkarılmasının ABD ile Kırgızistan arasındaki ilişkilerin b...

Gümrük Birliği, eski Sovyetler değil

Gümrük Birliği, eski Sovyetler değil Kırgızistan’ın Gümrük Birliğine (GB) giriş kararı geçtiğimiz Mayıs ayında Astana’da kabul edildi. GB’nin temeli Rus...

“Gümrük Brliği için acele etmemeliyiz”

“Gümrük Brliği için acele etmemeliyiz” Uzun vadeli baktığımızda Gümrük Birliği 20 yıl sonra ortadan kalkacak. Herkes Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) ile eşit v...
Özer RAVANOĞLU Özer RAVANOĞLU
MANAS İLAHİYAT FAKÜLTESİ ve TATBİKAT CAMİİ
Nurettin AKSU Nurettin AKSU
Kırgız sanat dünyası acı bir yılı geride bıraktı

  •  
  •  
  •  

  • Bugün haber eklenmedi.

  • Son 7 gün haber eklenmedi.

  • Bu ay haber eklenmedi.

Tüm videolar

  Atambayev'den klip
 

Atambayev'den kl

İzlenme:966

   
  Bir Zamanlar Ankara'da
 

Bir Zamanlar Ankara&

İzlenme:1946

   
  Büyük Manasçı Sayakbay Karaliyev
 

Büyük Manasçı Sayakb

İzlenme:2092

   
  Yetenek Sizsiniz 2014 / Atai Omurzakov ve Tumar KR
 

Yetenek Sizsiniz 201

İzlenme:3310

   

Tüm fotoğraflar

  TALAS
 

TALAS

İzlenme:0

   
  BATKEN
 

BATKEN

İzlenme:0

   
  SON KÖL
 

SON KÖL

İzlenme:0

   
  KIRGIZİSTAN'DAN
 

KIRGIZİSTAN'DAN

İzlenme:0

   

ANKET

Örnek Anket?



Tüm Anketler

Döviz Kurları

HAVA DURUMU