GÜNCEL    EKONOMİ    EĞİTİM-KÜLTÜR-SANAT    YAŞAM - SAĞLIK    SPOR    ANALİZ    İHALELER
Foto Galeri Video Galeri Kırgızistan Kırgız Medyasından Künye

BRICS’in Kırgızistan gibi Orta Asya ülkelerine yararı var mı?

BRICS’in Kırgızistan gibi Orta Asya ülkelerine yararı var mı?
23 Temmuz 2014, 06:38
Analiz
0 Yorum
Bu haber 2256 defa okunmuştur.
Facebook  Twitter 

Gelişmekte olan ekonomiye sahip Brezilya, Rusya, Çin ve Güney Afrika’nın kurduğu BRICS’in liderleri, Brezilya’daki zirvede, 100 milyar dolar sermayeli Kalkınma Bankası kurma konusunda mutabakat sağladı. Merkezi Şanghay’da olması kararlaştırılan bankanın ilk başkanı da Hindistan’dan olacak. Beş ülke tarafından kurulmakta olan bankanın amacı, Avrupa Birliği (AB) ve ABD’nin egemenliğinde olan Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası’na (DB) alternatif olmak. Diğer bir ifadeyle yeni anka, AB ve ABD’li uzmanların yönetimindeki DB ve IMF ile eşit şartlarda çalışmayı planlıyor.

Beş ülkenin kurmakta olduğu yeni banka veya bu beş ülkenin ekonomik açıdan Orta Asya’ya, bu kapsamda Kırgızistan’a ne kadar yararı olacağı sorusu çıkıyor karşımıza. Fakat değişik analizcilere göre BRICS, bu örgüte üye Çin ve Rusya’nın Şanghay İşbirliği Örgütü’ne (ŞİÖ) de üye olması nedeniyle, Kırgızistan ve benzeri Orta Asya ülkelerine sadece fayda sağlayacak. Zira son dönemde dünyadaki ekonomik durum  nedeniyle bu bölgedeki küçük boy işletmeler büyük sıkıntı yaşıyor. Başka bir deyişle dolar ve avronun değer kazanması, milli paranın hızla değer kaybetmesiyle küçük işletmeler, ekonomik dalgalanma karşısında dayanamıyor ve zarar görürüyor. Bu yüzden BRICS tarafından kurulması planlanan banka faaliyete geçtiğinde Orta Asya ülkeleri için para piyasalarında istikrarı koruma ve küçük şirketlerin faaliyetine olumlu katkı sağlayacak.

BRICS üyesi Rusya ile Çin, Kırgızistan için çok önemli. Çünkü bu iki ülke günümüzde Kırgızistan ekonomisinde ana yatırımcı pozisyonunda. Mesela verileri değerlendiriğimizde, Çin’in son 10 yıl içinde Kırgızistan’a 1 milyar doların üzerinde yatırım yaptığını görüyoruz. Kırgızistan ile sınır olan Çin, sadece ekonomik bakımdan değil, güvenlik açısından da önemli ortak. Zira iki ülke de ŞİÖ üyesi.

Çin’in Kırgızistan’daki faaliyetlerine geçen yıldan beri hız verdiğini görüyoruz. Diğer bir ifadeyle Çin, aralarında devlete ait büyük projelerin de bulunduğu tüm sektörlere ilgisini artırıyor. Üstlendiği Bişkek-Torugart karayolu yapımı, Kuzey-Güney Alternatif karayolu yapımı, Datka-Kemin Enerji Nakil Hattı, Kemin Enerji Dağıtım İstasyonunun yapımı ve Bişkek Isıtma Sisteminin yenilenmesi gibi projeler bunun birer örneği. Bununla birlikte doğal kaynakların çıkarılması için Çinli yatırımcılar madencilik sektörüne sermaye getirmenin yanı sıra bu yönde de birçok çalışma yürütüyor. Kara Balta’da rafineri kuruyorlar. Tüm bunların tam kapasiteyle faaliyete geçmesiyle Kırgızistan bütçesine büyük miktarda vergi geliri akması bekleniyor.

Pekin daha önce Çin-Kırgızistan-Özbekistan demiryolu projesini gerçekleştirme planını açıklamıştı. Bu hayata geçerse Çin’den başlayan demiryolu Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan ve İran üzerinden Türkiye’ye ulaşacak.

Bazı ekonomi uzmanları Çin’in gerçekleştirdiği büyük projelerin Kırgızistan için iyi bir manzara olduğunu belirterek, bu projelerin faaliyete geçmesiyle Kırgızistan bütçesine önemli katkı sağlayacağı görüşünde. Ayrıca Çin ekonomisi iyi bir kalkınma trendine sahip olduğundan Çinliler, kendi yatırım stratejilerini Kırgızistan’da gerçekleştirebilirler. Kırgızistan’ın ise Çin için Orta Asya’ya açılan bir koridor olması nedeniyle Tacikistan, Afganistan vb. Ülkelere, Bişkek-Oş karayolu vasıtasıyla binlerce ton ürününü taşıma imkanına sahip olacak. Bu yüzden Çinliler, ilk planda karayolu projelerini gerçekleştiriyor.

Son dönemde Kırgızistan’ın Çin’den ithalatı ararken ihracatı düştü. Kırgızistan’ın Çin ile dış ticaret hacmi 2013 yılı rakamlarına göre 1 milyar 328 milyon 700 bin dolar olarak gerçekleşti. Bunun 1 milyar 297 milyon 900 bin doları ithalat kaleminde. Bu yüzden Kırgızistan’ın Gümrük Birliğine girmesi, Çin ile arasındaki ekonomik ilişkinin kötüleşeceğina, soğuyacağına ilişkin bilgiler, medyada yoğun bir şekilde yer alıyor.

Ancak Kırgız yönetimi medyadaki bu iddialara katılmıyor. Zira Cumhurbaşkanı Almazbek Atambayev, Kırgızistan’ın Gümrük Birliğine girişine Çin’in olumlu bakacağına inandığını açıkladı. Dışişleri Bakanı Yerlan Abdıldayev, Gümrük Birliğine girişin Çin’e yönelik herhangi bir engel teşkil etmeyeceğini, ”Çünkü Gümrük Birliği üyesi Rusya, Kazakistan ve Belarus’un Çin ile ilişkilerinde de bahar dönemi yaşandığını” söylüyor. Kırgız-Çin ilişkilerindeki iyiye gidişin Rusya için hiçbir tehlike oluşturmadığını dile getiriyor, analizciler. Asya Güvenlik ve İşbirliği Kongeransında Vladimir Putin’in Çin ile milyarlarca dolarla ifade ediler 51 anlaşmayı hatırlatıyorlar. Bu anlaşmalardan en önemlisin Rusya’nın Çin’e 38 milyar metreküp satışına ilişkin 30 yıl süreli “Sibirya Gücü” anlaşması olduğunu söyleyebiliriz.

Bunun dışında Rusya ile Çin arasındaki ilişkilerin birçok misli iyileştiği gözleniyor.

Bu arada Çin, Kırgızistan’daki Manas uluslararası havaalanına 1 milyar dolar yatırım yapmaya hazır olduğunu açıkladı. Şimdiye kadar Rusya’nın Rosneft şirketi de Manas Havaalanının işletilmesine talipli olduğunu açıklamış, ancak istekleri gerçekleşmemişti. Manas Havaalanı Yönetim Kurulu Başkanı İlim Karıpbekov da Manas  Havaalanının uluslararası ağa (yolcu, transit yük taşımacılığı) dönüştürmek için hiç bir yatırımcının geri adım atmadığını açıklamıştı.

Kırgızistan’daki büyük projelerin hayata geçirilmesine Çin ne kadar yatırım yapsa da, Kırgızistan dış politikasında Rusya Federasyonu ile ilişkiler özel yere sahip. Bu, tarihi, ekonomik, sosyal ve etnik faktörlerle ilişkili. Dolayısıyla Kırgızistan, nihayet Rusya’ya yüzünü dönmeyi seçti, yakın geçmişte Astana’da yapılan toplantıda Gümrük Birliğine girişle ilgili yol haritası kabul edildi ve ülke yönetimi, 2015 yılından itibaren Gümrük Birliğine giriş için kararlı adımlar atmaya başladı. Değişik ekonomistlere göre Kırgızistan’ın, Rusya’nın kurduğu Gümrük Birliği’ne girmesi halinde ülkedeki tarım, hafif sanayii ürünlerinin komşu ülkelere hiçbir engelle karşılaşmadan ihracatına kapı açılacak. Bunun yanı sıra Rusya’daki 1 milyona yakın Kırgız işgücü için kolaylıklar sağlanacak, Kırgız-Kazak sınırındaki gümrük noktaları kalkacak, Kırgız işgücü Gümrük Birliği coğrafyasında seyahat ve çalışmada karşısına çıkan engeller sona erecek. Ayrıca Gümrük Birliği ülkelerinden ucuz ithalat imkanı doğacak. Mesela akaryakıt ve inşaat malzemeleri vb. ucuz fiyatla ülkeye gelecek.

Fakat bazı politikacılar ile sivil toplum örgütleri temsilcileri ve aktivistler Kırgız yönetimine, Gümrük Birliğine girmeme çağrısı yapıyor. Kırgızistan’ın Gümrük Birliğine girmesi halinde mevye-sebze, gıda maddeleri fiyatları artacağını, Çin mallarının reeksportunda düşüş yaşanacağını dile getiren bu gruptakiler, ülkedeki büyük pazarlarda ticaretin duracağını ve ekonomisi küçük Kırgızistan’ın, Rusya’nın büyük ekonomisiyle baş edemeyeceğini belirtiyorlar. Bu gruptakiler, “dolayısıyla Gümrük Birliğine giriş, Kırgızistan’ı ekonomik yönüyle de siyasi yönüyle de bağımsızlığını kaybetmeye götüreceği” iddiasını seslendiriyorlar.

Trend Toplumsal Araştırma Merkezi – Bişkek

http://kyrgyztoday.kg/

Bu haber 2256 defa okunmuştur.

Facebook  Twitter  Google  StubmleUpon 

Analiz  KATEGORİSİNDEN HABERLER

Sovyet Sonrası Kırgızistan’da İslami Hareketler (V)

Sovyet Sonrası Kırgızistan’da İslami Hareketler (V) Kırgızistan’da ve diğer Orta Asya Cumhuriyetlerinde devletin seküler yapısını değiştirmeyi hedefleyen ya da hedefle...

Sovyet Sonrası Kırgızistan’da İslami Hareketler (IV)

Sovyet Sonrası Kırgızistan’da İslami Hareketler (IV) Orta Asya’nın Afganistan’a coğrafi ve kültürel yakınlığı, devletlerin sınır güvenliğini ve kontrolünü sağlamakta ba...

Sovyet Sonrası Kırgızistan’da İslami Hareketler (III)

Sovyet Sonrası Kırgızistan’da İslami Hareketler (III) Kırgızistan’da İslamiyete yönelik ilginin bağımsızlığın kazanılmasının ardından arttığı şüphe götürmez bir gerçekti...

Sovyet Sonrası Kırgızistan’da İslami Hareketler (II)

Sovyet Sonrası Kırgızistan’da İslami Hareketler (II) Kırgızistan’da İslama kitlelerin yeniden canlı bir ilgi göstermesi önce Afganistan Savaşı, sonra da Gorbaçov dönemi...

Sovyet Sonrası Kırgızistan’da İslami Hareketler (I)

Sovyet Sonrası Kırgızistan’da İslami Hareketler (I) Sovyet rejiminin çökmesi ve Orta Asya Cumhuriyetleri’nin bağımsızlıklarını kazanması sonrasında Kırgızistan’a olan ...

Kırgızistan’daki Dillerin Bugünü ve Geleceği

Kırgızistan’daki Dillerin Bugünü ve Geleceği Kırgızistan'da farklı dil ve lehçelerde konuşan etnik unsurların ortak iletişim dilleri Rusçadır. Rus hakimiyet...

Fergana Vadisi Çıkmazı

Fergana Vadisi Çıkmazı Fergana Vadisi’nin coğrafi, sosyo-ekonomik ve siyasi açıdan Orta Asya’nın kilit bölgesi olması sebebiyle bu bölgede...

Kırgız-Tacik ilişkileri savaş durumuna ulaştı

Kırgız-Tacik ilişkileri savaş durumuna ulaştı Kırgız-Tacik askerleri arasındaki çatışma bu kez, Voruh anklavında yaşayan Tacik vatandaşlarının Kırgızistan toprak...

Gümrük Birliği: Eskisi gibi Moskova’ya diz çökmek için şans

Gümrük Birliği: Eskisi gibi Moskova’ya diz çökmek için şans Günümüzde sosyalist bloktan ayrılan Avrupa’daki ülkeler tamamen AB’ye dahil oluyorlar. SSCB’yi muhafaza etmek için ...
Özer RAVANOĞLU Özer RAVANOĞLU
MANAS İLAHİYAT FAKÜLTESİ ve TATBİKAT CAMİİ
Nurettin AKSU Nurettin AKSU
Kırgız sanat dünyası acı bir yılı geride bıraktı

  •  
  •  
  •  

  • Bugün haber eklenmedi.

  • Son 7 gün haber eklenmedi.

  • Bu ay haber eklenmedi.

Tüm videolar

  Atambayev'den klip
 

Atambayev'den kl

İzlenme:964

   
  Bir Zamanlar Ankara'da
 

Bir Zamanlar Ankara&

İzlenme:1944

   
  Büyük Manasçı Sayakbay Karaliyev
 

Büyük Manasçı Sayakb

İzlenme:2090

   
  Yetenek Sizsiniz 2014 / Atai Omurzakov ve Tumar KR
 

Yetenek Sizsiniz 201

İzlenme:3308

   

Tüm fotoğraflar

  TALAS
 

TALAS

İzlenme:0

   
  BATKEN
 

BATKEN

İzlenme:0

   
  SON KÖL
 

SON KÖL

İzlenme:0

   
  KIRGIZİSTAN'DAN
 

KIRGIZİSTAN'DAN

İzlenme:0

   

ANKET

Örnek Anket?



Tüm Anketler

Döviz Kurları

HAVA DURUMU