GÜNCEL    EKONOMİ    EĞİTİM-KÜLTÜR-SANAT    YAŞAM - SAĞLIK    SPOR    ANALİZ    İHALELER
Foto Galeri Video Galeri Kırgızistan Kırgız Medyasından Künye

“Kırgızistan, sistematik kriz batağında”

“Kırgızistan, sistematik kriz batağında”
28 Temmuz 2014, 08:01
Kırgız Medyasından
0 Yorum
Bu haber 1430 defa okunmuştur.
Facebook  Twitter 

Milletvekili Ravşan Ceenbekov: "Kırgızistan’ın sistematik krize battı"

Öncelikle ülkemizdeki durum günden güne ağırlaştığını belirtelim. Bu sıkıntılarla karşılaşmamızın sebeplerini inceleyip, bu durumdan çıkış yollarını bulma mecburiyetini bugün düşünmezsek, yarın geç olacaktır. 2010 yılından beri yaptığımız hatalar nedeniyle sistematik krize düçar olduk. Eğer iktidar döneminde yargı, adli reformları gerçekleştirip veya en azından yönetim modelini 2010 yılında kabul ettiğimiz anda güçlendirip, demokratikleştirerek parlamenter sistemi geliştirme cihetinde çaba gösterdiğimizde etrafımızı kuşatan krizi hafif atlatırız.

Boğulana yumruk atar gibi, başka sıkıntılarımız yetmezmeşcesine doğa da iktidara cephe alınca bu yıl kuraklık kapımızı çaldı. Elektrik enerjisi yeterli miktarda üretilemez, çiftçiler kuraklığın eziyetini çekerken, Çuy böglesinde “bir balya ot” fiyatının 230 somu aştığı anlatılıyor. İşte buna benzer durumların temeli sistematik krize dayanıyor.

Dünyanın bizi etkileyen siyasi-ekonomik sıkıntıları ve yukarıda dile getirdiğimiz doğanın sıkıntılarını kabullenmede dahi yönetim sistemimiz bitkin, durumumuzu daha da ağırlaştırıyor. Bunun yanı sıra hayatımızın ağırlaşmasında yönetimle ilgisi olmayan küresel faktörler de olumsuz etki yaparak durumumuzu biraz daha ağırlaştırıyor.

Dış faktörlerin etkisi

Dış faktörler için Rusya ile Batı arasında uzun süren anlaşmazlığı örnek gösterebiliriz. Siyasi anlaşmazlık kapsamında bizi etkilememekle birlikte, Rusya ekonomisindeki keskin kötüye gidiş muhakkak bizi de etkiliyor. Zamanında Rusya, Kırgızistan bütçesine destek için 1 milyar dolar yardım yapacağı sözü vermişti ancak, kendi yaşadığı sıkıntılar yüzünden bu gerçekleşmeyebilir.  Sektörel ekonomiye baktığımızda, Gazprom’un Kırgızistan’a verdiği vaad de yerine getirilmedi.doğalgaz sorunu çözülemiyor, yakın zamanda çözülmesi de şüpheli. Kırgızistan’a yatırım çekeceğiz diyen Rosneft şirketi de Batı’nın cezasıyla karşılaştı. Bu yüzden bize vereceği yatırımı çok ciddi biçimde azaltacak veya durduracak. Örnek olarak sunduklarımın hepsi küresel ekonominin ülkemize etkisi. Bunlar da sitematik krizi kesinlikle etkiliyor, sıkıntılar bundan sonra da devam edecek. Zira Batı ile Rusya’nın ilişkileri yakın günlerde, aylarda çözüme kavuşmayacak.

Dış faktörlerin sistematik krizi tetiklediği durumlar yetmezmişcesine bölgesel sıkıntılar da ciddi sorunlar doğuruyor. Mesela Kazaklar altı aydan bu yana binlerce ton benzinimizin çıkışına izin vermiyor. Sınır sorunu giderek ağırlaşıyor, Özbekler ile ilişkilerimiz hiç görülmemiş şekilde sertleşti. Doğalgaz sorunu çözümlenmedi. Tacikler ile ilişkilerimiz de tat vermiyor. Bir değil, birkaç kez yaşanan çatışmalarda insanların öldüğü anlar oldu. Bu, küçücük bölgemizin Kırgızistan’a etkisi. Bu hal daha da kötüye gidecek.

Bunların yanı sıra bütçe açığı önceki yıllara göre bir hayli yüksek. Bütçenin üçte birini borçla kapatıyoruz. Fakat kaynak bulunamayan para miktarının 10-15 milyara çıkma ihtimali var. Bütçe açığını kapatmak için Batı’dan Yakın Doğu’dan ve Rusya’dan yakın zamanda para gelmeyecek. Zira Batı, Kırgızistan’dan ümidini kesmeye başladı. Devrim yapıp, vaadlerde bulunarak yeniden demokratik değil, otoriter sitsteme doğru yol alıyoruz. Onlar bundan hoşnut değil. Rusya yardım etmek isterse dahi, kendi durumu ağır.

İç ekonomik durum

Bunlardan başka; bütçeyi doldurmak için vergi ve gümrük alanında da planların gerçekleşmemesi, para toplanamaması yüzünden Masaliyev, Vergi Müfettişliği başkanlığından ayrıldı. Başbakan Coomart Otorbayev, vergi ve gümrük ödemelerini toplayamadıkları için kurumları kınıyor. Ekonomide reformlar olmadığından bu sektörde işletmeler yeni şirketler, sanayi kuruluşları yok. Eski iş adamları faaliyetlerini sürdürüyor ama onların durumu da eskisine göre daha kötü. Benzin fiyatlarında sert yükseliş var. Doğalgaz krizde sıkışmış. Elektrik fiyatlarında sert artış oldu. Gelecek aylarda elekrik enerjisi yetersiz olacak ve birtakım sıkıntılara yol açacak. Bu yüzden kış mevsimini atlatmak da büyük soruna dönüştü. Bu bizim ekonomik durumumuz.

Siyasi durum

Siyasi durum da tat vermiyor. Kuzey-Güney sorunu, bıçak sırtına dönüştü. Siyasetçilerin birbirini ötü görmesi, cumhurbaşkanı ile muhalefetin, cumhurbaşkanı ile onun gözaltına aldırdığı insanların ilişkisi de  öç alma pozisyonuna dayandı. Sabredelim diyerek iktidarı Atambayeve’e verdik ama o, ümit ettiğimiz yeterli değişimleri, reformları yapamadı.

Krizden çıkışın üç yolu

Biz krizden çıkmak istiyor muyuz, istemiyor muyuz? Eğer krizden çıkmak istorsak reformlar yapmamız gerek. Günümüzde elektrik, doğalgaz yoksa da, bütçe yağmalansa da reformları yapmamız lazım. Buun için öncelikle siyasi sorunları çözmemiz şart. Zira saydığım sorunların temeli siyasetle ilişkili. Bu yüzden siyasi sorunları çözmeden doğalgaz, elektrik sorununu da çözemeyiz.

Bunun için ilk olarak 2010 anayasasını düzene koymalıyız. Cumhurbaşkanını görevden almadan, günümüzde sahip olduğu yetkileri elinden alarak, olması gereken, başka bir ifadeyle anayasal temeldeki hukuki sınırlara çekmeliyiz. Buna paralel olarak hükümeti güçlendirmek. Fakat şu anda cumhurbaşkanı veya koalisyon liderlerinin getirdiği hükümetler yaramaz. Onlar, krizi daha da derinleştirir. Bu yüzden halkın güvenoyu ile seçilen hükümet kurulmalı. Kurulacak hükümet, aşırı reformcu olmasa da, en azından durumu anlayan, mevcut durumdan çıkış programını, idealini destekleyen, halk nazarında itibar sahibi insanlardan oluşmalı.

Devletin gelirlerini artıramıyorsak, mutlaka giderleri azaltmamız şart. Başbakan veya bakan olmak isteyenlerin devlet giderlerini yüzde 50 azaltması şart. Bunun yanı sıra kamu personelini yüzde 50 azaltarak, önemli reformları yapmaları gerekli. İş bu düşünceleri gerçekleştirecek kişileri hükümete getirirsek sistematik krizden çıkıp, hayatımız düzelmeye başlar.

Alibi Gazetesi 25 Temmuz 2014 (Sayı 56)

Bu haber 1430 defa okunmuştur.

Facebook  Twitter  Google  StubmleUpon 

Kırgız Medyasından  KATEGORİSİNDEN HABERLER

Küresel kriz Kırgız ekonomisini nasıl etkiliyor?

Küresel kriz Kırgız ekonomisini nasıl etkiliyor? Ekonomik devler olarak adlandırılan ülkelerdeki kriz, bilhassa petrol fiyatlarındaki aşırı düşüş, enerji kaynakları...

“Türkiye-Rusya krizinde tedbirli olmalıyız”

“Türkiye-Rusya krizinde tedbirli olmalıyız” Canı Agım gazetesinin 4 Aralık tarihli sayısında, Suriye'de hava operasyonlarına katılan ve Türkiye'nin hav...

Türkiye ile Rusya arasında kalan Kırgızistan

Türkiye ile Rusya arasında kalan Kırgızistan Türk Hava Kuvvetlerinin 24 Kasımda Rusya'ya ait SU-24 savaş uçağını düşürmesinin ardından Kırgızistan, tek tara...

Hanefi mezhebinin Kırgızların hayatındaki yeri

Hanefi mezhebinin Kırgızların hayatındaki yeri 712-714 yılları arasında Kırgızistan'ın güneyinden Kateybe İbn-i Müslim liderliğinde İslam dini topraklarımızda...

Atambayev üç yılda ne yaptı?

Atambayev  üç yılda ne yaptı? İktidardakilerin yaptıklarını her zaman tarih değerlendirir. Atamabayev’in üç yılında üç önemli iş yaptığını görebi...

Orta Asya’daki buzulların zamansız erimesi ne anlama geliyor?

Orta Asya’daki buzulların zamansız erimesi ne anlama geliyor? Dünya genelinde yaşanan iklim değişiklilikleri Orta Asya’nın su havzalarının temelini oluşturan, daha açık bir ifad...

Askeri üs sonrası Bişkek-Washington ilişkileri

Askeri üs sonrası Bişkek-Washington ilişkileri Farklı uzmanlı Manas Havaalanındaki Gansi Hava Üssünden çıkarılmasının ABD ile Kırgızistan arasındaki ilişkilerin b...

Gümrük Birliği, eski Sovyetler değil

Gümrük Birliği, eski Sovyetler değil Kırgızistan’ın Gümrük Birliğine (GB) giriş kararı geçtiğimiz Mayıs ayında Astana’da kabul edildi. GB’nin temeli Rus...

“Gümrük Brliği için acele etmemeliyiz”

“Gümrük Brliği için acele etmemeliyiz” Uzun vadeli baktığımızda Gümrük Birliği 20 yıl sonra ortadan kalkacak. Herkes Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) ile eşit v...
Özer RAVANOĞLU Özer RAVANOĞLU
MANAS İLAHİYAT FAKÜLTESİ ve TATBİKAT CAMİİ
Nurettin AKSU Nurettin AKSU
Kırgız sanat dünyası acı bir yılı geride bıraktı

  •  
  •  
  •  

  • Bugün haber eklenmedi.

  • Son 7 gün haber eklenmedi.

  • Bu ay haber eklenmedi.

Tüm videolar

  Atambayev'den klip
 

Atambayev'den kl

İzlenme:968

   
  Bir Zamanlar Ankara'da
 

Bir Zamanlar Ankara&

İzlenme:1946

   
  Büyük Manasçı Sayakbay Karaliyev
 

Büyük Manasçı Sayakb

İzlenme:2092

   
  Yetenek Sizsiniz 2014 / Atai Omurzakov ve Tumar KR
 

Yetenek Sizsiniz 201

İzlenme:3310

   

Tüm fotoğraflar

  TALAS
 

TALAS

İzlenme:0

   
  BATKEN
 

BATKEN

İzlenme:0

   
  SON KÖL
 

SON KÖL

İzlenme:0

   
  KIRGIZİSTAN'DAN
 

KIRGIZİSTAN'DAN

İzlenme:0

   

ANKET

Örnek Anket?



Tüm Anketler

Döviz Kurları

HAVA DURUMU