GÜNCEL    EKONOMİ    EĞİTİM-KÜLTÜR-SANAT    YAŞAM - SAĞLIK    SPOR    ANALİZ    İHALELER
Foto Galeri Video Galeri Kırgızistan Kırgız Medyasından Künye

Sınır sorununun çözülmesi için daha kaç kişi ölmeli?

Sınır sorununun çözülmesi için daha kaç kişi ölmeli?
05 Ağustos 2014, 16:11
Kırgız Medyasından
0 Yorum
Bu haber 2072 defa okunmuştur.
Facebook  Twitter 

Cumhurbaşkanı Almazbek Atambayev Haziran ayında Romalı tarihçi Corneli Nepot’un “barış istiyorsan savaşa hazırlan” sözünü telaffuz etmişti. Bunun üzerine cumhurbaşkanımızın canlanarak, sınır sorununda kollarını sıvayıp çalışmaya başlayacağı ümidine kapılmıştık. Maalesef Kırgız yönetimi harekete geçinceye kadar 10 Temmuzda Batken’deki Kırgız-Tacik sınırında çatışma çıktı ve bir Kırgız vatandaşı yaralandı. Halen Kırgız-Tacik sınırı yakınında yaşayan Tacikler, Aksay-Tamdık-Kişemiş yolu inşaatının durdurulmasını isterken, Kırgız-Tacik görüşmelerinde Tacik tarafı, Tamdık Kırgız sınır geçişinin kaldırılmasını ve buradaki sınır görevlilerinin çekilmesini talep etti. Buna ilaveten Tacik yönetimi temsilcileri geçiş noktasının kaldırılmaması halinde 30 civarında Tacik vatandaşının buraya saldıracağını ve Tacik yönetiminin, yüzümüzü tırmalarcasına,  bunun sorumluluğunu üstlenmeyeceğini açıkladı.

“Kırgız-Tacik çatışmasını Tacik yönetimi organize ediyor”

Sınır Hizmetleri Birliğinin açıklamasına göre 10 Temmuzda Tacik vatandaşları sınırdaki ihtilaflı bölgeye geldiklerinde Kırgız sınır askerleri uyarı amacıyla havaya ateş açtı. Tacik sınır askerleri de zaten bunu bekliyormuşcasına Tamdık sınır geçiş noktasına otomatik silahlarla ateş açtı. Açılan ateş sonucu bir Kırgız vatandaşı başından yaralandı. Olayın nasıl olduğunu, anlaşmazlığın sebeplerini, mevcut durumu öğrenmek üzere Aksay köyü sakinlerinden Zaynidin Dubanayev ile bağlantı kurduk.

“Bildiğiniz gibi Kırgız ve Tacik başbakan yardımcılarının yaptıkları birçok görüşmenin ardından Köktaş-Aksay-Tamdık yolunun inşaatı konusunda anlaşma imzalandı. Ayrıca anlaşmada Voruh anklavı  sakinlerine Aksay köyünün etrafından geçmesine imkan sağlamak için yol verilmesi hükmü de var. Anlaşma uyarınca Aksay köy idaresi, Bakay köyünün üst tarafından Voruh’a geçiş yolu verilmesi, Taciklar ise Köktaş-Aksay-Tamdık yolunun inşaasına engel olmayacakları konusunda mutabakata varıldı. 10 Temmuzda yol yapımına başlanacaktı. Voruh sakinleri yıllardır Kırgız sınırından temiz su boruları çekemiyordu. Söz konusu günde ilçe yöneticilerinin kışkırtmasıyla Tacikler, yol inşaatının başlamasından istifade ederek Tamdık sınır geçiş noktasının yukarı tarafından temiz su borusu çekmek istemiş. Elli civarında Tacik vatandaşı boru çekme çalışmasına başladığından Kırgız sınır birlikleri engel olmuş. Bunun üzerine Tacik vatandaşları Kırgız sınır görevlilerini taş yağmuruna tutarak, silahlarını almaya teşebbüs edince, sınır askerlerinin komutanı, havaya uyarı ateşi açmış. Bunu bekleyen Tacik sınır askerleri Tamdık sınır geçiş noktasına otomatik silahlarla ateş açmış. Öğlen saat 14.00’lerde başlayan ateş, akşam saat 18.00’e kadar devam etmiş. Bu süre içinde bizim sınır askerlerine “kendinizi koruyun, ateş açın” emri verilmiş değil. Karşıdan ateş devam edince bizim sınır askerleri de çaresiz ateş açtı. Sonuçta Tacik tarafından bir kişi öldü, iki sınır askeri ile altı-yedi vatandaş yaralandı. Bizim taraftan ise bir sınır askeri yaralandı. Bundan sonra halkın güvenliği için Aksay’da, Voruh’ta yollar ulaşıma kapatıldı. Ertesi gün, iki tarafın askeri savcılıkları olayı incelemek üzere bölgeye geldi. Olayı yeri incelemelerini tamamlayıp geri dönerken ölen Tacik’in yakınları Kırgızlara ait araçları taşladı, camlarını kırdı. İncelemeye gidenler, Tacik askerlerinin yardımıyla kaçarak, saldırıdan kurtuldu. O zamandan beri herşey sakin. Taraflar aynı anda sınıra takviye birlikler sevk etti, belediye başkanları, valiler, milli güvenlik hizmetleri, askeri savcı ve bölge yetkililerinin ricalarıyla yollar yeniden açıldı. Köktaş-Aksay-Tamdık yolunun yapımı ise 11 Ocaktan beri beklemede. Yol yapımının başlaması halinde beklenmedik sürprizler yaşanabileceği endişesiyle bizimkilerden hiç kimse sorumluluğu üzerine almak istemiyor. Komşu Tacikler ile konuşmalarımızda onlar, 10 Temmuzdaki olayın ardından Tacikler arasında ikilik ortaya çıktığını söylüyorlar. Yaralananların, ölenlerin yakınları Tacik yönetiminden, Kırgız topraklarından su çekme girişiminde bulunan kışkırtıcıların cezalandırılmasını istiyor. Gerçekten de bu tür kışkırtmaları Taciklerin bölge, ilçe düzeyindeki yöneticileri organize ediyor. Amaçları, Köktaş-Aksay-Tamdık yolunun yapılmasını engellemek. 1975 yılında binlerce hektar arazimizi Taciklere vermişiz. Onlar, şimdi de zorla arazimizi işgal ederek el koymaya çalışıyor. Bu yüzden Kırgız yönetiminin sınır sorununu bir an önce çözmesi gerekiyor. Şu anda Voruhlular Tacik yönetiminden Tamdık sınır geçiş noktasının kaldırılması ve temiz su borusu çekilmesi için baskı yapıyor. Bizim yöneticilerimiz ise ne zaman harekete geçecek?” diyor, Zaynidin dubanayev, bölgedeki gelişmelerle ilgili.

Gevşeklik

Sınır Hizmetlerinin ne yaptığını bu süre içinde ne yaptığını merak ettik. Basın Merkezine, yönetimine başvurarak ihtilaf olan yerlerin haritasını istedik. “İstediğiniz her soruya cevap hazır” diyen söz konusu merkezin çokbilmişleri nihayetinde bizi, hükümetin sınır belirleme ve sınır bölgelerini kalkındırma bölümü başkanı Kurbanbay İskandarov’a havale etti. Elbette işin aslını, ayrıntısını Kurbanbay İskandarov iyi biliyor. Fakat sınır hizmetlerinin, ülkeyi en ücra köşesine kadar bilmesi, bu tür ihtilaflı konularda opeasyonel çalışması gerekmez mi? Aksine sınır hizmetleri, her zaman “sınırda durum sakin, olağanüstü pozisyonda çalışıyoruz, bilgilendirme çalışmaları yapıldı” bahanelerini dile getiriyor. Bu arada Tacik sınır birlikleri korkmadan kesin adımlar atıyor. Yıl içinde onlarca kişinin hayatına malolan sınır olayları yaşanmasına rağmen Savunma Konseyinde bu sorun ele alınmıyor, çare aranmıyor. Dışişleri Bakanlığı ise “Duşanbe’ye nota veriyoruz, cevap vermiyorlar” diyor. Dışişleri Bakanlığı, daha doğrusu Dışişleri Bakan Yardımcısı Askar Beşimov 3 Temmuzda gerçekleşen iki taraflı görüşmelerde 10 Temmuzdan itibaren Aksay-Tamdık-Kişemiş yolunun yapımına ilişkin protokolün imzalandığını ve aynı gün yaşanan sınır olaylarının,Tacik tarafının bu protokolü bozmaya yönelik girişimi olduğunu söyledi. Bunda gerçek payı olduğunu söyleyebiliriz.

Geçen hafta sonunda Cumhurbaşkanı Almazbek Atambayev, Sınır Hizmetleri Başkanı Raimberdi Düyşembiyev’i kabul ederek, “durumu istikrara kavuşturmak için tüm gerekenlerin yapılması, sınırı güçlendirme” talimatı verdi. Açıkça söylemek gerekirse; bu tür talimatlar kaç defa verildi. Sonuç hani?! Güvenlik, hukuk düzeni ve sınır konularından sorumlu Başbakan Yardımcısı Abdrahman Mamataliyev ise avuçlarını açarak, “10 Temmuzdaki sorumluları belirlemek istediğimizde, Tacik tarafının varyantının bizden tamamen farklı olduğunu gördük” diyor. Kırgız yöneticiler böylesine güçsüz ise neden Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütünü (KGAÖ) olaya müdahil etmiyor. Soruna KGAÖ üyesi Rusya’dan seçme temsilciler müdahil olduğunda belki de kararsızlık içinde bocalayan Kırgız hükümet üyelerinin gözlerini açar, etrafa saldıran Tacikleri olmaları gereken yere oturturlar. Ülkemiz liderinin en azından bunu düşünmemesi garip.

İşte sana gerçek

Hükümettekiler aralıksız olarak özellikle “Tacikler suçlu, onlar bizim sınır askerlerini taş yağmuruna tuttu” diye bağırıp, Bişkek’te oturmaya devam ediyor. Onların bağırmalarını sinek vızıltısı gibi de değerlendirmeyen Tacikistan Dışişleri Bakanlığı, çatışmayı Kırgız sınır askerlerinin başlattığını, Taciklerin su borusu çektiği bölgenin Voruh çiftliğine ait olduğunu dünyaya duyurdu. Bunun yanı sıra duyuruda Kırgız sınır askerlerinin sıradan Tacik vatandaşlarını sebepsiz aşağıladığı, ilk ateşin Tacik tarafına Kırgız askerlerden geldiği iddiaları da var. Tacik Dışişleri Bakanlığının duyurusu, “bilhassa ifade etmek istiyoruz ki, Tacik sınır askerleri bir el dahi ateş etmedi. Yaşanan olayla ilgili Tacik tarafı, mutabakat sağlanmayan bölgeler konusunda anlaşmaları, Kırgızistan’ın bazı devlet kurumlarının çiğnemesinden rahatsız” ifadesiyle son buluyor. Buna inanırsak; yukarıda Aksay köyü sakini Zaynidin Dubanayev’in söylediklerinin hepsi yalan oluyor. Teraziye oturttuğumuzda dünya kamuoyunun gerçeği söyleyen Zaynidin Dubanayev gibi Batkenli, Oşlu yakınlarımıza değil, Duşanbe’nin resmi duyurusuna inanacaktır. Zira yirmi yıldan beri sınır ihtilaflarında Kırgız yöneticileri kendi halkını, sınır birliklerini, maddi olarak da bilgi olarak da inanılacak şekilde koruyabilmiş değil. Kırgız yönetiminin kayıtsızlığını gören Tacik yönetimi artık, “sınır geçiş noktanı kaldır, sınır askerlerini çek, yol yapma” diye emirler vermeye başladı. Bu arada, halkla görüşmeye giden milletvekilleri şimdi nerede?

Başbakan Coomart Otorbayev ise Cumhurbaşkanımızın talimatı üzerine toplantı yaparak, “gerginliği azaltma, muhtemel çatışmaları önleme kararları” aldı. Bu kararların, uzamağa gitmeden “Ak Ev”de kalacağı, 2x2’nin 4 ettiği kadar belli. Sözün kısası hükümet şimdi, “beddua edeyim desem yalnızsın, beddua etmeyeyim desem zavallısın” pozisyonunda. Sınıra yakın yaşayan köylüler ise dakika, saat, gün sayarak hükümetten yardım istiyor. “Hastalığını gizlersen ölüm açıkça gelir” noktasına ulaştığında günün birinde sınırda savaş çıkmaz inşallah.

Melis Sovetbek uulu

(Canı Agım gazetesi)

Bu haber 2072 defa okunmuştur.

Facebook  Twitter  Google  StubmleUpon 

Kırgız Medyasından  KATEGORİSİNDEN HABERLER

Küresel kriz Kırgız ekonomisini nasıl etkiliyor?

Küresel kriz Kırgız ekonomisini nasıl etkiliyor? Ekonomik devler olarak adlandırılan ülkelerdeki kriz, bilhassa petrol fiyatlarındaki aşırı düşüş, enerji kaynakları...

“Türkiye-Rusya krizinde tedbirli olmalıyız”

“Türkiye-Rusya krizinde tedbirli olmalıyız” Canı Agım gazetesinin 4 Aralık tarihli sayısında, Suriye'de hava operasyonlarına katılan ve Türkiye'nin hav...

Türkiye ile Rusya arasında kalan Kırgızistan

Türkiye ile Rusya arasında kalan Kırgızistan Türk Hava Kuvvetlerinin 24 Kasımda Rusya'ya ait SU-24 savaş uçağını düşürmesinin ardından Kırgızistan, tek tara...

Hanefi mezhebinin Kırgızların hayatındaki yeri

Hanefi mezhebinin Kırgızların hayatındaki yeri 712-714 yılları arasında Kırgızistan'ın güneyinden Kateybe İbn-i Müslim liderliğinde İslam dini topraklarımızda...

Atambayev üç yılda ne yaptı?

Atambayev  üç yılda ne yaptı? İktidardakilerin yaptıklarını her zaman tarih değerlendirir. Atamabayev’in üç yılında üç önemli iş yaptığını görebi...

Orta Asya’daki buzulların zamansız erimesi ne anlama geliyor?

Orta Asya’daki buzulların zamansız erimesi ne anlama geliyor? Dünya genelinde yaşanan iklim değişiklilikleri Orta Asya’nın su havzalarının temelini oluşturan, daha açık bir ifad...

Askeri üs sonrası Bişkek-Washington ilişkileri

Askeri üs sonrası Bişkek-Washington ilişkileri Farklı uzmanlı Manas Havaalanındaki Gansi Hava Üssünden çıkarılmasının ABD ile Kırgızistan arasındaki ilişkilerin b...

Gümrük Birliği, eski Sovyetler değil

Gümrük Birliği, eski Sovyetler değil Kırgızistan’ın Gümrük Birliğine (GB) giriş kararı geçtiğimiz Mayıs ayında Astana’da kabul edildi. GB’nin temeli Rus...

“Gümrük Brliği için acele etmemeliyiz”

“Gümrük Brliği için acele etmemeliyiz” Uzun vadeli baktığımızda Gümrük Birliği 20 yıl sonra ortadan kalkacak. Herkes Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) ile eşit v...
Özer RAVANOĞLU Özer RAVANOĞLU
MANAS İLAHİYAT FAKÜLTESİ ve TATBİKAT CAMİİ
Nurettin AKSU Nurettin AKSU
Kırgız sanat dünyası acı bir yılı geride bıraktı

  •  
  •  
  •  

  • Bugün haber eklenmedi.

  • Son 7 gün haber eklenmedi.

  • Bu ay haber eklenmedi.

Tüm videolar

  Atambayev'den klip
 

Atambayev'den kl

İzlenme:966

   
  Bir Zamanlar Ankara'da
 

Bir Zamanlar Ankara&

İzlenme:1946

   
  Büyük Manasçı Sayakbay Karaliyev
 

Büyük Manasçı Sayakb

İzlenme:2092

   
  Yetenek Sizsiniz 2014 / Atai Omurzakov ve Tumar KR
 

Yetenek Sizsiniz 201

İzlenme:3310

   

Tüm fotoğraflar

  TALAS
 

TALAS

İzlenme:0

   
  BATKEN
 

BATKEN

İzlenme:0

   
  SON KÖL
 

SON KÖL

İzlenme:0

   
  KIRGIZİSTAN'DAN
 

KIRGIZİSTAN'DAN

İzlenme:0

   

ANKET

Örnek Anket?



Tüm Anketler

Döviz Kurları

HAVA DURUMU