Küresel kriz Kırgız ekonomisini nasıl etkiliyor?


Açıklama: Ekonomik devler olarak adlandırılan ülkelerdeki kriz, bilhassa petrol fiyatlarındaki aşırı düşüş, enerji kaynaklarına sahip ülkelerin ekonomisine sert darbeler vurdu.
Kategori: Kırgız Medyasından
Eklenme Tarihi: 31 Ocak 2016
Geçerli Tarih: 18 Ocak 2018, 08:55
Site: Turk Kyrgyz
URL: http://www.turkkyrgyz.com/haber_detay.asp?haberID=1641


Ekonomik devler olarak adlandırılan ülkelerdeki kriz, bilhassa petrol fiyatlarındaki aşırı düşüş, enerji kaynaklarına sahip ülkelerin ekonomisine sert darbeler vurdu.

Azerbaycan’da da milli para “Manat”ın şiddetli düşmesi, vatandaşın bankalardan aldıkları kredileri ödeyememelerine, bu yüzden de huzursuzluklara yol açıyor. Ekonomileri bizimle doğrudan bağlantılı Rusya ve Kazakistan’da da durum iyi değil.

Kabar Ajansı, Ekonomi Bakanı Arzıbek Kocoşev’in “2015 yılı Ekonomik Göstergeleri” ile ilgili açıklamalarına şöyle yer verdi: “2015 yılında dünya ekonomisindeki krize rağmen Kırgızistan milli ekonomisinde düşme görülmedi ve büyümenin olumlu temposu korundu. İlk verilere göre ülkemizde ekonomik büyüme yüzde 3,5 olarak gerçekleşti. Kumtor madenini çalıştıran işletmeleri katmadığımızda ise bu rakam yüzde 4,5 oluyor.”

Bakan Kocoşev, “Ekonomideki böylesine büyüme; tarımda yüzde 6,2’ye, inşaatta yüzde 14’e, hizmet sektöründe yüzde 3,7’ye ulaşan yükselişten sağlandı. Maalesef Kumtor madeninde altın üretimi düşmesi, sanayi sektöründe büyümeyi de olumsuz etkiledi” şeklinde konuştu.

Kocoşev’in açıklamasına göre tüketici fiyatlarının artmasına, Som’un değer kaybına ve fiyatların yükselmesine yol açan faktörlere rağmen hükümet, Merkez Bankası ile birlikte enflasyonu yüzde 3,4 seviyelerinde tuttu. Enflasyonun yıllık ortalama göstergesi yüzde 6,5 oldu.

Kocoşev, Rusya ve Kazakistan ile diğer petrol ihraç eden ülkelerdeki ekonomik krizin, petrol fiyatlarının düşmesinden kaynaklandığını söylüyor. Zira onlarda ekonominin tüm alanları, temel olarak petrol gelirlerine bağlı.  Uluslar arası Para Fonunun (IMF) tahminlerine göre dünya küresel ekonomik gösterge aşağıya doğru gitmesi ve yüzde 3 civarında olması bekleniyor. Avrasya Birliğine giren Rusya ve Belarus’ta reel ekonomi yüzde 4 düştü, Kazakistan ve Ermenistan’da yüzde 1,2 ve yüzde 3 geriledi. Kırgızistan’da ise bu ülkelerle kıyaslandığında düşme değil yüzde 3,5 büyüme görüldü.

Kırgızistan’daki ekonomik büyüme geçtiğimiz hafta Kazakistan’ın “karavan.kz” sitesinde de yer aldı. “Kazakistan ekonomisinin Kırgızistan ekonomisine yetişmesi için daha çok yol var” başlıklı makalede bugün Kırgızistan ekonomisinin komşuları ile kıyaslandığında en olumlu ekonomi olduğu dile getirildi.

“İlginç bir şey dikkatinizi çekti mi? Daha yazın 1 Kırgız Somu 3,5 Tenge’den işlem görürken Ocak ayında 5 Tenge’den işlem görmeye başladı. 1 Ruble yazın 1,2 Som iken bugün ise Ruble’den daha değerli hale geldi. Yarım yıl içinde biz iki kat ucuzladık, Som ise sadece ve sadece çeyreği kadar değer kaybetti” şeklinde yazıyor Kazakistanlı medya organı.

“Komşuları ile karşılaştırıldığında Kazakistan daima ekonomik dev olagelmiş. 2014 yılında ekonomimiz Kırgızistan, Özbekistan, Tacikistan ve Türkmenistan’ın hepsinin toplamından da büyüktü. Bunun yanı sıra Kazakistan’ın nüfusu 17 milyon, komşuların tamamını topladığımızda 50 milyonun üzerinde nüfus çıkıyor. Neden böyle oldu? Çok arayıp başımızı ağrıtmanın gereği yok. Sebep; petrol ve hammaddeyi yeniden işleyen dev fabrikalar” diye yorumluyor “karavan.kz.

Kabarordo haber sitesi geçen hafta Ankara’da yapılan “Kırgızistan-Türkiye Ticaret Forumu”nu ele alarak “Kırgızistan, Türkiye ile ticari-ekonomik işbirliğini arttırmaya ilgi gösteriyor” konulu makaleye yer vermiş internet sitesinde.

“Kırgızistan, Türkiye ile ekonomik ilişkileri iyileştirmeye özel önem veriyor. Ekonomi Bakanı Arzıbek Kocoşev bu açıklamayı, Kalkınma Bakanı Cevdet Yılmaz ile Ankara’daki görüşmesinde yaptı. Kocoşev’e göre Türkiye, Kırgızistan’ın dış ticaretteki temel ortaklarından biri.

Cevdet Yılmaz ikili işbirliğini olumlu değerlendirirken, bunun daha da pekiştirilmesinin şart olduğunu vurguladı.

Kırgızistan ile Türkiye arasındaki ticaret hacmi, 2015 yılında, bir önceki yıla göre 80 milyon ABD Doları geriledi. 2014 yılında 312 milyon ABD Dolarını aşan ticaret hacmi, 2015 yılında 232 milyon 800 bin ABD Doları olarak gerçekleşti. Uzmanlara göre ihracat ve ithalattaki gerileme küresel kriz ve Kırgızistan’ın Avrasya Ekonomik Birliğine girmesinden kaynaklanıyor. Kırgızistan’da 300 tane Kırgız-Türk şirketi var.

Azattyk Radyosu, Meclis Başkanı Asılbek Ceenbekov başkanlığındaki parlamento heyetinin geçen hafta Suudi Arabistan’ı ziyaret etmesi üzerinde durdu. Ziyaret sırasında ne tür meselelerin ele alındığını ve bu ülkeden Kırgızistan’a enerji sektörüne yatırım çekmenin ne kadar mümkün olduğunu sormuş, milletvekili Saydulla Nışanov’a.

Nışanov, “şimdi doğru değerlendirirsek; Suudi Arabistan’ın yıllık bütçesi bizim 400 yıllık bütçemize eşit. Onlar için Kırgızistan ekonomisi çok da ilgi çekici değil. Fakat İslam dinindeki kardeş ülkeye yardım yapıp, destekleme amacı olduğunu gözlemledik. Bugün Kırgız Hükümeti tarafından net ve önemli bir proje sunulmadığı orada ortaya çıktı. Onlar her alanda bize desteğe hazır olduklarını bildirdiler” diyerek cevap veriyor.

Emilbek Momunov

http://kabar.kg/kyr/analytics/full/70291