GÜNCEL    EKONOMİ    EĞİTİM-KÜLTÜR-SANAT    YAŞAM - SAĞLIK    SPOR    ANALİZ    İHALELER
Foto Galeri Video Galeri Kırgızistan Kırgız Medyasından Künye
Nurettin AKSU

Kırgızistan'ın Gümrük Birliği sıkıntısı

23 Mart 2014, 13:58

Nurettin AKSU

Facebook  Twitter  Google  StubmleUpon 

“Kırgızistan Gümrük Birliği’ne girecek mi?”, “ne zaman girecek?”, “Gümrük Birliği Kırgızistan için ne getirecek, ne götürecek?”, “Kırgızistan Gümrük Birliği için hazır mı?”… Gümrük Birliği konusunda birbirinin peşinden sıralayıp gidebileceğimiz birçok soru şu anda Kırgızistan gündeminde cevap bekliyor. Bu sorulara sadece Kırgız tarafının gözüyle bakarak cevaplar vermeye çalışalım.

Kırgızistan’ın Gümrük Birliği’ne katılması konusu, “yol haritası”nın halen Rusya, Kazakistan ve Belarus’un oluşturduğu Avrasya Ekonomik Komisyonu tarafından, Bişkek’in onayı alınmadan kabul edilmesine Kırgız hükümetinin tepki göstermesiyle hız kazandı.

 “Tüm taleplerimiz kabul edilmedikçe Gümrük Birliği’ne girmemiz söz konusu değil “ diyor Cumhurbaşkanı Almazbek Atambayev. Aynı zamanda da ekliyor; “Kırgızistan’ın çıkarları konusunda kimse zorlama ve baskı yapamaz. Sadece ülkemizin çıkarlarının korunması şartıyla Gümrük Birliği’ne gireriz” diyerek.

Komisyonun kararı Bişkek’te ciddi rahatsılık ve hoşnutsuzluğa yol açtı. Aslında yukarıda dile getirdiğimiz Cumhurbaşkanı Atambayev’in sözleri, anılan kararın ardından Kırgız hükümetinin tepkilerini dile getiren Başbakan Cantörö Satıbaldiyev’in açıklamasından farklı bir şey değil. Zira Satıbaldiyev’in açıklamasını da tek bir cümleye indirgediğimizde, “Gümrük Birliği’ne katılmamız, ülkemizin çıkarları dikkate alındığında mümkün olur” ifadesi ortaya çıkıyor.

Gümrük Birliği karşıtları sadece Kırgızistan’da değil, Kazakistan’da da azımsanmayacak oranda mevcut. Kazakistan’ın Birlik’ten çıkmasını isteyen muhalifler, öncelikle Gümrük Birliği için referanduma gidilmesi konusunda ısrarlı ve bunun için örgütleniyorlar. Buradaki muhaliflerden kastımız siyasi muhalifler değil, üyeli nedeniyle ekonomide ortaya çıkan fiyat artışından etkilenen esnaf ve tüketiciler. Zira güçlü bir ekonomiye sahip olmasına rağmen Kazakistan, Rusya ve Belarus’tan gelen ürün akışına direnemiyor ve yoğun mal akışı da piyasada fiyatların yükselmesine, nihayetinde de halkın protesto ve huzursuzluğuna yol açıyor.

Sadece Kazakistan’ı ele aldığımızda Gümrü Birliği konusuna daha dikkatle yaklaşılması gerektiği noktasında uyarılar yapılıyor, uzmanlar ve analistler tarafından, Bişkek yönetimine.

Öncelikle yaşanacak fiyat artışlarının toplumda huzursuzluğun yükseleceği bir gerçek. Kırgızistan’ın bazı sektörlerde kazançlı çıkabileceği de dile getiriliyor ama bu getiri, götüreceklerinin yanında devede kulak misali kalıyor. Yerli üretimin korunmaması halinde ekonominin temel sektörlerinin ciddi sıkıntılarla karşı karşıya kalacağı bir gerçek.

Aslında başta cumhurbaşkanı Atambayev olmak üzere hükümet de farklı düşüncede değil. Yukarıda yer verdiğim açıklamalar bunun bariz birer göstergesi. Açıklamalar zaten Kırgızisyan için Gümrük Birliği’nin şimdilik uzak bir konu olduğunu gösteriyor. Rusya, Kazkaistan ve Belarus’un oluşturduğu, Kırgızistan’a da üyelik için baskı yapıldığı Gümrük Birliği, Aşık Veysel’in de dile getirdiği “uzun ince bir yol”, ayrıca dikenli, engebeli bir yol. Bişkek’in, bu süreçte öncelikle yerli üreticiyi ve halkın sosyal ihtiyaçlarını korumak için zırh, ardından da Gümrük Birliği bölgesine ihraç edilecek ürünlere destek sağlayacak yapı ve zemin oluşturması gerekiyor.

Elbette bu süreçte ilerlerken Rusya ve Kazakistan’ın, Kırgızistan’ın stratejik ortaları olduğu gerçeğini de göz ardı etmek yanlış olur. Kırgızistan’ın, halen dünyanın 140 ülkesiyle gerçekleştirdiği dış ticaretin yüzde 44’ünün Gümrük Birliği ülkelerine (Rusya yüzde 27, Kazakistan yüzde 14.5, Belarus yüzde 2.5) yapıldığı unutulmamalı.  Ancak dikkatlerden kaçırılmaması gereken bir diğer konu da Kırgızistan’ın Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) üyeliği. Kırgızistan, reeksport için gereken ürünleri yine DTÖ üyesi olan Çin ve Türkiye’den ithal ediyor. Gerek ihracat gerekse ithalat amacıyla anılan iki ülkeden hammadde ithalatının, Gümrük Birliği ülkelerine ihraç malları üretimi noktasında Kırgız ekonomisinin motoru haline geldiğini söylersek, hatalı bir değerlendirme yapmış olmayız. Zira dış ticarette Çin ve Türkiye bağlantılarda ortaya çıkabilecek her türlü değişiklik, Kırgız ekonomisinin tüm alanlarını, devlet bütçesini, halkın istihdamını ve gelirini mutlaka önemli bir şekilde etkileyecektir.

Sonuçta Bişkek’in endişe ve tereddütleri giderilmeden, talepleri karşılanmadan Kırgızistan’ın Gümrük Birliği’ne bugün-yarın katılmasını beklemek doğru olmayacaktır.

Bu haber 1448 defa okunmuştur.

Facebook  Twitter  Google  StubmleUpon 
Özer RAVANOĞLU Özer RAVANOĞLU
MANAS İLAHİYAT FAKÜLTESİ ve TATBİKAT CAMİİ
Nurettin AKSU Nurettin AKSU
Kırgız sanat dünyası acı bir yılı geride bıraktı

  •  
  •  
  •  

  • Bugün haber eklenmedi.

  • Son 7 gün haber eklenmedi.

  • Bu ay haber eklenmedi.

Tüm videolar

  Atambayev'den klip
 

Atambayev'den kl

İzlenme:966

   
  Bir Zamanlar Ankara'da
 

Bir Zamanlar Ankara&

İzlenme:1946

   
  Büyük Manasçı Sayakbay Karaliyev
 

Büyük Manasçı Sayakb

İzlenme:2092

   
  Yetenek Sizsiniz 2014 / Atai Omurzakov ve Tumar KR
 

Yetenek Sizsiniz 201

İzlenme:3310

   

Tüm fotoğraflar

  TALAS
 

TALAS

İzlenme:0

   
  BATKEN
 

BATKEN

İzlenme:0

   
  SON KÖL
 

SON KÖL

İzlenme:0

   
  KIRGIZİSTAN'DAN
 

KIRGIZİSTAN'DAN

İzlenme:0

   

ANKET

Örnek Anket?



Tüm Anketler

Döviz Kurları

HAVA DURUMU