GÜNCEL    EKONOMİ    EĞİTİM-KÜLTÜR-SANAT    YAŞAM - SAĞLIK    SPOR    ANALİZ    İHALELER
Foto Galeri Video Galeri Kırgızistan Kırgız Medyasından Künye
Özer RAVANOĞLU

CALALABAT'A DOĞRU

25 Haziran 2014, 13:58

Özer RAVANOĞLU

Facebook  Twitter  Google  StubmleUpon 

Önceki yazımızda Bişkek’ten Güney Kırgızistan’a, yani Oş sehrine doğru bir seyahate başlamıştık. Bu yazımızla da seyahate devam ediyoruz...

Susamur Yaylası’ndan sonra kademe kademe yemyeşil bir ortamdan Fergana Vadisi’ne doğru inerken ilk dikkatinizi çeken görüntü Toktogul Barajı’dır. Sovyetler zamanında yapılan bu barajdan başka bir de yine bunun gibi büyük bir  barajı Talas şehrine giderken görmüştüm. Türk Cumhuriyetleri içinde elektrik üretimi bakımından Kırgızistan zengin bir ülkedir; hem Kazakistan’a, hem de Özbekistan’a bu barajlardan ürettiği elektriği satmaktadır. Elbette bu elektrik üretimi zenginliği su zenginliğine dayanmaktadır. Bu barajlardaki sularla yazın Özbekistan ovalarındaki pamuk tarlaları sulanmaktadır. Bunlara karşılık Özbekistan da Kırgızistan’a doğal gaz vermekte. Özellikle Oş şehri bölgesinde kullanılan doğal gazın kış aylarında tüketimi arttığı için iki ülke arasında bazı ihtilaflara sebep olmaktadır. Geçmiş yıllarda çok soğuk geçen bir kış mevsiminde Özbekler “gazımız ancak kendi ihtiyacımızı karşılıyor” diyerek Kırgızistan’a verdikleri gazı kesmişlerdi. Kırgızistan’da yapılan görüşmelerden bir netice alamayınca Kırgızlar baraj kapaklarını açarak suları salmış ve Özbeklere “yazın gazınızla tarlalarınızı sularsınız” deyince hemen gaz gelmeye başlamış diye bazı dostlarımız anlatmışlardı.

Türk Cumhuriyetleri içinde su bakımından en zengin ülke Kırgızistan’dır. Yüzde yetmiş beşi dağlık olan ülkenin dağları tabii baraj halinde asırlardır karlarla kaplıdır. Dünya politikasını yorumlayan bazı uzmanlar, yirminci yüzyılda uluslararası çatışmaların petrol kaynaklarının paylaşımındaki çıkar çatışmaları nedeniyle yaşandığını anlatırken, yirmibirinci yüzyıl çatışmalarının ise su savaşları yüzünden olacağına işaret ediyor. Her ne kadar petrol kavgası halen devam etse de, her geçen gün artan nüfus nedeniyle su kaynaklarının önemi devamlı artarak mutlaka petrol kadar önemli hale gelecektir. Bu bakımdan Orta Asya’da Kırgızistan ve Orta Doğu’da Türkiye riskli bölgelerdendir. Petrolsüz yaşamak zor da olsa mümkündür, ancak susuz yaşamak mümkün değildir.

              th_toktogul.jpg                        th_toktogul1.jpg

Şu anda Kırgızistan kaynakları yüz elli milyar kilowatsaat elektrik üretebilecek kapasiteye sahip olmasına rağmen bunun çok azını değerlendirebilmektedir. Bu yüksek kapasite Kırgızistan’ın ne kadar büyük bir su zenginliğine sahip olduğunu göstermektedir. Zaman bu su zenginliğinin ne kadar büyük bir değer ifade ettiğini gösterecektir.

* * *

Fergana vadisine inerken yanınızda bölgeyi tanıyan birisi varsa size bir  dağı gösterek “bu dağ tamamen ceviz ağaçları ile kaplıdır” diye anlatır. Dünyada tamamen ceviz ağaçlarından meydana gelmiş tek ormanmış ve bu özelliğinden dolayı literatüre geçmiş. Bu ceviz ağaçları ile kaplı ormanın içinde bir de Makedon köyü var. Meşhur İskender Makedonya’dan Hindistan’a sefere çıktığında onunla gelenlerin bir kısmı burada kalarak bu köyü kurmuşlar. Buradaki Makedonlar zamanla dillerini ve dinlerini kaybetmişler. Müslüman olmuşlar ve Kırgızca konuşuyorlar, ama fizik olarak diğer köylülerden farklılar.

Fergana Vadisi’ne inmeden pek çok küçük yerleşim biriminden sonra Calalabat şehri karşınıza çıkar. Calalabat yüz elli binlik nüfusuyla Kırgızistan’ın önemli şehirlerinden biri. Nüfus itibariyle Bişkek (bir milyon) ve Oş (altı yüz bin) şehrinden sonra gelmektedir. Şehrin nüfusu Kırgızlardan ve Özbeklerden oluşuyor. Bir miktar da Kafkasya’dan sürgün gelen Ahıska Türkleri var.

(Devam edecek)

Bu haber 1478 defa okunmuştur.

Facebook  Twitter  Google  StubmleUpon 
Özer RAVANOĞLU Özer RAVANOĞLU
MANAS İLAHİYAT FAKÜLTESİ ve TATBİKAT CAMİİ
Nurettin AKSU Nurettin AKSU
Kırgız sanat dünyası acı bir yılı geride bıraktı

  •  
  •  
  •  

  • Bugün haber eklenmedi.

  • Son 7 gün haber eklenmedi.

  • Bu ay haber eklenmedi.

Tüm videolar

  Atambayev'den klip
 

Atambayev'den kl

İzlenme:966

   
  Bir Zamanlar Ankara'da
 

Bir Zamanlar Ankara&

İzlenme:1946

   
  Büyük Manasçı Sayakbay Karaliyev
 

Büyük Manasçı Sayakb

İzlenme:2092

   
  Yetenek Sizsiniz 2014 / Atai Omurzakov ve Tumar KR
 

Yetenek Sizsiniz 201

İzlenme:3310

   

Tüm fotoğraflar

  TALAS
 

TALAS

İzlenme:0

   
  BATKEN
 

BATKEN

İzlenme:0

   
  SON KÖL
 

SON KÖL

İzlenme:0

   
  KIRGIZİSTAN'DAN
 

KIRGIZİSTAN'DAN

İzlenme:0

   

ANKET

Örnek Anket?



Tüm Anketler

Döviz Kurları

HAVA DURUMU