GÜNCEL    EKONOMİ    EĞİTİM-KÜLTÜR-SANAT    YAŞAM - SAĞLIK    SPOR    ANALİZ    İHALELER
Foto Galeri Video Galeri Kırgızistan Kırgız Medyasından Künye
Nurettin AKSU

Amerikan askeri üssünde sona gelindi ama...

07 Temmuz 2014, 17:58

Nurettin AKSU

Facebook  Twitter  Google  StubmleUpon 

 

Newyork’ta ikiz kuleler olarak bilinen Dünya Ticaret Merkezi’ne 11Eylül 2001’de yapılan yapılan saldırının ardından, koalisyon güçlerinin Afganistan’a lojistik destek gerekçesiyle Kırgızistan’da kurulan Ameriken askeri üssü, 11 Temmuz itibariyle tamamen kapanacak.

Bişkek’teki Amerikan üssünün kapatılması konusu ilk kez, ülkenin ilk devlet başkanı Askar Akayev zamanında gümdeme geldi. Aslında Akayev iktidarının sona ermesinin sebebini de burada arayabiliriz. Zira, konunun gündeme gelmesinin ardından ülkede hareketlilikler başladı. O dönemdeki ABD’nin Bişkek Büyükelçisinin son seçimler öncesinde ülkeyi karış karış gezmesi, deyim yerindeyse adım atmadık yer bırakmaması, 2005’teki devrimin ardından Orta Asya turuna çıkan ABD Savunma Bakanı Donald Rumsfeld’in, Bişkek ziyareti sırasında basına yaptığı, “Buradan ne zaman çıkacağımıza biz karar veririz” açıklaması, bu iddiamızı destekleyen bir öneme sahip. Devrim sonrası iktidara gelen Kurmanbek Bakiyev de, bilhassa Moskova’nın baskıları karşısında üssün kapatılacağına ilişkin mesajlar verdi ama bu cılız bir ses olmaktan öteye gidemedi. Ama yine de 2009 yılında, 20 milyon dolar olan yıllık kira bedelinin üç kat artırılarak 60 milyon dolara çıkarılması ve beş yıl süreyle kiranın uzatılması, o dönem için önemli bir gelişme oldu.  

Cumhurbaşkanı Almazbek Atambayev, Washington ile Tahran arasında yaşanabilecek bir savaş ve bunun sonucunda Bişkek’teki üssün İran füzelerinin hedefinde olabileceği endişelerini dile getirmiş ve geçen yıl, Amerikan üssü ile ilgili kira anlaşmasını uzatmayacaklarını açıklamıştı. Görünen o ki, dönemin ABD Savunma Bakanı Rumsfeld’in, “ne zaman çıkacağımıza biz karar veririz” açıklamasındaki zaman gelmiş ki, Washington’dan Atambayev’in “kiranın uzatılmayacağına” ilişkin açıklamasına güçlü/cılız herhangi bir cevap gelmedi, süreyi uzatmaya yönelik herhangi bir girişmde de bulunmadı. Ancak, o dönemden itibaren Amerikan yardımlarının kesildiğini hatırlatmak gerekir.

Başkent Bişkek’e 25 kilometre uzaklıktaki Manas Havaalanında bulunan ve Afganistan’daki operasyonlar için lojistik destek amaçlı kullanılan Transit Sevkiyat Merkezini geçen ay boşaltan ve üssün sembolik anahtarını Kırgız tarafına teslim eden ABD, 11 Temmuz’dan itibaren tüm ekip ve malzemelerini boşaltmış olacak. Askeri üsteki 30 milyon dolar değerinde olduğu belirtilen araç ve gereci de sembolik anahtarla birlikte Kırgız Silahlı Kuvvetlerine devreden ABD’nin çekilmesiyle Bişkek yönetimi, yıllık 60 milyon dolar olan kira gelirinden de mahrum kalacak. Ancak Kırgızistan’ın kaybı sadece bu rakam değil. Üs komutanlığının genel ihtiyaçlarının Kırgızistan’dan karşılanmasının yanı sıra bölgeye yapılan (çevere yerleşim birimlerine yönelik yol, okul ve diğer tesisler gibi) çeşitli sosyal yardımların da sona ermesi aslında Kırgızistan’ın kaybını daha da artırıyor. Buna bir de üssün kapanmasıyla burada çalışan 700 civarındaki Kırgız işçinin kendilerine yeni ekmek kapısı aramak zorunda kalacaklarını da eklemek gerekiyor.

Hükümet, yıllık 60 milyon dolar kira bedelinin ortadan kalkmasıyla doğacak bütçe açığını, havaalanını kompe uluslararası yük taşımacılığı ile kapatmayı planlıyor ama bir taraftan da Amerikalıların kullandığı bölüme Kırgız askeri birliklerinin yerleştirilmesi de düşünülenler arasında. Bu durumda uluslararası yük taşımacılığında nasıl bir yol izyleyeceği şimdilik net değil. Diğer taraftan, üssün ihtiyaçlarının karşılanmasında ülke ekonomisine katkısından kaynaklanacak açığın kapatılması ile işsizliğin zaten yüksek düzeyde seyrettiği ülkede, bu kervana ekleneceklerin istihdamı konusunda herhangi bir plandan şimdiye kadar söz edilmedi.  

2015 yılında Gümrük Birliğine girme hazırlıkları yapan Kırgızistan’ın, beklentisi, bu çerçevede bilhassa Moskova’dan yapılacak mali yardımlar. İlk aşamada 300 milyon dolar olarak teleffuz edilen bu yardımların önemli bir kısmının, yerli girişimcilere kredi olarak aktarılması, hükümetin planları arasında yer alıyor. Özellikle 1-5, 2 yıldan beri ekonomide yaşanan tıkanıklık da hem bu yardımlar, hem de gümrük birliğine girerek, yerli ürünleri gümrük birliği dairesi içine daha kolaylıkla satarak aşılmak isteniyor.

Sözün kısası, ABD Kırgızistan’dan gidiyor, yardımlarını kesti. Bişkek, önünde zorlu bir süreç olsa da Gümrük Birliği kapısında... 

Bu haber 1348 defa okunmuştur.

Facebook  Twitter  Google  StubmleUpon 
Özer RAVANOĞLU Özer RAVANOĞLU
MANAS İLAHİYAT FAKÜLTESİ ve TATBİKAT CAMİİ
Nurettin AKSU Nurettin AKSU
Kırgız sanat dünyası acı bir yılı geride bıraktı

  •  
  •  
  •  

  • Bugün haber eklenmedi.

  • Son 7 gün haber eklenmedi.

  • Bu ay haber eklenmedi.

Tüm videolar

  Atambayev'den klip
 

Atambayev'den kl

İzlenme:966

   
  Bir Zamanlar Ankara'da
 

Bir Zamanlar Ankara&

İzlenme:1946

   
  Büyük Manasçı Sayakbay Karaliyev
 

Büyük Manasçı Sayakb

İzlenme:2092

   
  Yetenek Sizsiniz 2014 / Atai Omurzakov ve Tumar KR
 

Yetenek Sizsiniz 201

İzlenme:3310

   

Tüm fotoğraflar

  TALAS
 

TALAS

İzlenme:0

   
  BATKEN
 

BATKEN

İzlenme:0

   
  SON KÖL
 

SON KÖL

İzlenme:0

   
  KIRGIZİSTAN'DAN
 

KIRGIZİSTAN'DAN

İzlenme:0

   

ANKET

Örnek Anket?



Tüm Anketler

Döviz Kurları

HAVA DURUMU