GÜNCEL    EKONOMİ    EĞİTİM-KÜLTÜR-SANAT    YAŞAM - SAĞLIK    SPOR    ANALİZ    İHALELER
Foto Galeri Video Galeri Kırgızistan Kırgız Medyasından Künye
Özer RAVANOĞLU

ÖZGEN'DEN İZLENİMLER (I)

04 Ağustos 2014, 12:04

Özer RAVANOĞLU

Facebook  Twitter  Google  StubmleUpon 

Daha evvelki  yazımızda da bahsettiğimiz gibi Özgen (Özkent) özelliği olan bir şehir. Cihan devleti Karahanlıların Batı Kağanlığının başşehri. İlim-irfan merkezi. Sadece Karahanlıların değil dünyanın en mühim şehirlerinden biri. Devrinin en büyük alimleri burada yaşıyor. İlim-irfan merkezi olmanın yanında ayrıca bir de ticaret merkezi. Kervanların biri gelip biri gidiyor. Onbirinci asırda üçyüz bin nüfusa sahip. O asırlarda Paris’te, Londra’da on-yirmi bin kişinin yaşadığını biliyoruz. Kralların bile fıçılarda yıkandığı o  günlerde Özgen’de sıradan bir vatandaşın bile rahatça kullanabildiği bir sürü hamam var.

Bugün burada o günleri hatırlatan çok az kalıntılar var. İhtilaller, istilalar, depremler, yangınlar ve geçen on  asır herşeyi alıp götürmüş.

Halen Serahsi’den  başka  Peygamber Efendimizin on yedinci nesil torunu Seyyid Burhanettin Hazretlerinin kabirleri mevcut.

                                                         th_ozgen1.jpg

Azatlıktan sonra  Tirmiz’de mukim, aynı aileden bir şahıs gelerek yukardaki resimde görüldüğü gibi bir inşaat yaptırmış. Belli ki elinden ancak bu kadarı gelmiş.  Resimde görüldüğü gibi bu durumu izah eden bir kitabeyi de ön tarafa yere koymuş.

Bu yapılanlar da kısa bir sürede epeyce yıpranmış.  Bunlardan başka eski devirlerden bugüne intikal eden bir minare ile Karahanlı Hakanlarının türbeleri bulunuyor. Minarenin yarısı zaman içinde uçmuş, kaybolmuş. Sonradan mevcut durum onarılarak korumaya alınmış.

                                                         th_ozgen2.jpg

Şu andaki mevcut minare kırk beş metre yüksekliğinde. Orijinal şekli muhafaza edilmiş. Fakat yüksekliği yarıya inmiş.

Orta Asya coğrafyasında taş çok az yerde bulunduğu için binalar hep ya toprak kerpiçten yapılmış ya da tuğla ile inşa edilmiş. Bazı geri zekalılar veya kasıtlı olanlar yani Türk düşmanları ahkam kesiyorlar. Bin yıllık Türk medeniyetinin izleri nerde. O günlerden bu günlere ne kalmış diyorlar. Türkistan coğrafyası Anadolu gibi taş varlığı bakımından zengin değil ki. Zaman içinde topraktan yapıldığı için birçok kalıntı eriyip kaybolmuş. Çok az eserde olduğu gibi Karahanlı minaresi tuğladan yapılmış. Minarenin gövdesinde tuğlalardan istifade suretiyle Kufi yazıyla yazılmış ayetler var. Özellikle Özbek ustalar tuğla ile çok güzel desenler çıkarıyorlar. Tek tip malzeme, hepsi de aynı ebattaki tuğlalar olmasına rağmen; tuğlayı  boyuna, enine veya dikine kullanarak harika bir işçilikle hünerlerini ortaya koyarlar ve çeşit çeşit desenler çıkarırlar. Bu güzel işçilik bugün de devam ediyor. Bu işçiliğin harika örneklerinden biri de hemen bu minarenin yakınında bulunan Karahanlı Hakanlarının türbeleridir. Bu türbeler yan yana üç ayrı binadan meydana geliyor.

Otuz kırk sene arayla yapılan  birbirine  bitişik bu üç türbenin de cephe görüntüsü fevkalade güzel bir işçilikle süslenmiş durumda. Tuğla ile meydana getirilen desenlerin arasına ayet-i kerimeler sanatkarane bir şekilde yine tuğlalarla yazılmış. Bu üç türbeden sonuncusu on ikinci asrın başlarında inşa edilmiş. Dolayısiyle en küçüğü bile dokuz yüz yaşını aşmış durumda olan bu türbenin kubbelerinde çatlaklar oluşmuş. Bakıma onarıma ihtiyacı var. Mimar Avazbek, astronot Salican Mirzanın akrabası olduğunu söylemişti.    

Dostumuz  Avaz beyin anlattığına göre 1964 yılında Ruslar bu türbelerin içinde kazı yapmış, çıkan kemikleri torbalara doldurup  Petersburg’a götürmüşler. Orada laboratuarlarda yapılan incelemede altmış dört kişiye ait olduğunu tesbit etmişler. Neticede kemikler orada, Petesburg müzesinde kalmış. Bunlar sıradan insanlar değil. Bunlar bir devre hükmeden Karahanlı hakanları. Hakan mezarlarına yapılan saygısızlığa bakın.

                                                          th_ozgen3.jpg

Bu arada şunu da belirtmek istiyorum. Rusların  ilk olarak aya gönderdikleri heyette bir de Özgenli var. Özbek asıllı bir Kırgız vatandaşı olan Salican Mirza  için hazılanan bu kartpostalda Özgenin tarihi ile ilgili iki eser de simgelenmiş.

 Özgenin yüzde doksanı Özbek asıllı. Köylerinde Kırgız nüfusu çok ama şehir nüfusu içinde Özbekler çoğunlukta. Kırgızlar daha ziyade hayvancılıkla meşgul, Özbekler ise ticarete oldukça kabiliyetliler. Bu coğrafyanın tüccarları genellikle ya Özbek olur veya Uygur olur. Sebzecilik, meyvecilik her etnik gurubun işi olsa da bu konuda da temayüz edenler  Ahıskalılar ve Döngenlerdir, Arıcılık ise Ruslara ait bir meslektir.

İFTAR  YEMEKLERİ

Özgen’in çok hareketli bir pazarı var. Bir Ramazan  ayında Özgen’in çarşı camiinin bahçesinde iftar yemeği verdik. Alış verişlerimizi hep bu pazardan yaptık. Bir gün içinde birkaç defa gidip geldiğimiz oluyordu. Aşağı yukarı her gün beş yüz kişiye verilen iftar yemeğinin finansmanını Akyazı Belediye Başkanı vefalı dost Yaşar bey karşıladı.  Akyazı  ağaç sanayi işletmeciliği yapan kırk yıllık dost Turan Gürel’in  aracılığı  ile  Belediye Başkanı Yaşar beyle kurulan irtibat neticesinde Özgen’de toplu iftar yemeği vermeye karar verdik. Özgen Belediye Başkanı Sabircan Atacanov ve Belediye Başkan Yardımcısı, mimar Avazbek, en büyük destekçimiz oldular.

Cami bahçesini baştanbaşa gündüz gibi aydınlattık. Hadisi şeriflerin yazıldığı muhtelif afişler astık. Orayı bayram yerine çevirdik. Bahçenin bir bölümünü hanımlara ayırdık. Türkiye’den  özel olarak getirttiğimiz self-servis kaplarla servis yapıldı. Özgen’de faaliyet gösteren Süleyman Tunahan hazretlerinin vakfının Kuran Kursu talebeleri canla başla hizmet ettiler.  Ramazanın on beşinden sonra bir akşamı protokol mensuplarına tahsis ettik. O akşam için özel davetiyeler hazırlattım. Davetiyeleri özel olarak Avazbek’in oğlu Sancar hazırladı.

Oş şehrinde Belediye Başkanına, Eyalet valisine, Emniyet Müdürüne, pasaport işleri ile meşgul olan görevlilere, üniversite  rektörüne, rektör yardımcılarına bizzat kendim dağıttım. Çünkü böyle bir toplu iftar yemeği ilk defa organize ediliyordu. Davetiye bıraktığım her yerde ayrıca meseleyi açıklamak gerekiyordu. Aynı şekilde yine bir saatlik mesafede olan Celalabat şehrindeki yetkililere de ulaştım. Bu arada Celalabat şehrinde bulunan Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı’nın üniversitesinin hocalarını da davet ettim.  Gönül dostumuz Ahmet Vecdi Can hocamız  “Bu yıl için yeni gelen hocalarımız var on beş yirmi gün oldu sıkıldılar, henüz bir yere de götüremedik  hep beraber gelsek olur mu?” dedi. “Tabi, çok memnun oluruz” dedim. Neticede onlar da o akşam bir veya iki özel araba bir minübüsle çoluk çocuk geldiler.

Tesbit edilen günü haber verdik ve ayni gün için Yaşar Beyi de davet ettik. Bu tip sosyal faaliyetleri organize etmek için kurduğumuz vakıf başkanımız rahmetli Fikret Özdin Beye de haber verdik. Yaşar Bey beş kişilik bir heyetle cumartesi günü Bişkek’e geldiler. Bütün gece yolculuk yapmalarına rağmen cumartesi günü Bişkek’te bir çok ziyaretlerde bulundular. Akşam da bir takım zevatla iftar yemeğine katıldılar. Ertesi günde sabah altıda kalkıp yola düştüler. Bizler Özgen’den misafirleri karşılamak için Oş havaalanına ulaştık. Oş ile Özgen arası aşağı yukarı bir saatlik yol . Biz iki araba ile saat sekiz otuzda Sabircan Bey, Avazbek, Özgen Müftüsü Nurettin Hoca ile hava alanında olduk. Gelen heyette Yaşar Beyden başka Ak Parti ilçe başkanı Osman Bey, Belediye Fen İşleri Müdürü İrfan Gürel Bey, Turan Gürel Bey, Akyazı Belediyesi Protokol Müdürü İrfan Kardeş ve kafileye Bişkek’te dahil olan vakıf başkanımız Fikret  Özdin Bey olmak üzere altı kişi geldiler. Havaalanından hep beraber hareket ederek önce  Oş şehrinin içinde Süleyman Dağının eteğinde inşa halinde olan camiye uğradık. Bu cami için Yaşar Bey nakdi yardımda bulundu. Tarafımızdan inşa edilerek 2005 yılında ibadete açılan Oş İlahiyat Fakültesi tatbikat camiine gittik. Erdem Cami’ini heyetimiz çok beğendi. Bundan sonra da yine Oş’un içinde Özgen yolunda bulunan Furkan Medresesine uğradık. Bu medresede gördüğümüz manzara yürekler acısıydı. Oradaki yaşama şartlarını düzeltme sözü verdik. Ancak  iki sene sonra gelerek bizzat başında durmak suretiyle oraya abdest alma yerleri ile tuvaletler ve kız talebelerin kaldığı tarafa temiz ve modern bir mutfak yaptırdım. Bu konuda bana maddi destekte bulunan Dörtyol Türk Ocağı mensubu Cengiz Gökakın hocaya, damadı Bayram Türkoğluna (Şimdi  Hatay Milletvekili- Dörtyol eski Belediye Başkanı) ve diğer Türk Ocaklılara bu vesile ile teşekkür ederim. Beni Kırgızistan’ı anlatmam için özel olarak davet etmişlerdi. Oradaki konuşmamda bu medresenin durumunu anlatmıştım. Bu konuşmadan dolayı yukarıda zikrettiğim bu hamiyet sahibi insanlar sonradan onbeş bin dolar göndermişler. Türkiye’den medresenin bu işleri için tekrar Kırgızistan’a gittim. Birkaç yerden daha katkı sağladım. En son üçyüz dolarla katkı sağlayan Manas Üniversitesi Türkçe  hocası Elif Akbaş kızımız oldu. Yirmi üç bin altıyüz dolarla işe başladık. O sene kış çok erken geldi. Hem de iyi geldi. Aşırı soğuklardan işi bitiremedik,  matta başlamak üzere ara vermek mecburiyetinde kaldık.  Cenabı Hak lutfetti bana da bir kontrolluk işi çıktı. Beş altı bin dolarlık ben de katkıda bulundum. Çok az eksiğimiz kalmıştı. İnşaallah onu da kendileri tamamlamıştır.

Heyetimizi eğer kabul ederlerse Özgen’e çok yakın olan Özgeriş köyüne de götürmek istediğimi söyledim. Çok yorgun olduklarını bildiğim için biraz tereddütlü söyledim. İlk gece yolda geçmiş, ertesi gün akşama kadar ayaktalar, ziyaretler, akşam görüşmeleri, sabahleyin erkenden Oş yolculuğu. Üstelik hepsi de oruçlar. Zaten sadece İstanbul-Bişkek yolculuğu bile oldukça yorucu. Kolay değil tabii.  Buna rağmen Özgeriş köyüne uğrama teklifimi tereddütsüz kabul ettiler. Önce Özgen’de belediyeye uğrayacağız sonra Özgeriş köyü olmak üzere program yaptık. Özgeriş köyünün fedakar öğretmeni Meryem hanıma telefon ederek iki saat sonra köyde olacağımızı haber verdim.

(Devam edecek)

Bu haber 2182 defa okunmuştur.

Facebook  Twitter  Google  StubmleUpon 
Özer RAVANOĞLU Özer RAVANOĞLU
MANAS İLAHİYAT FAKÜLTESİ ve TATBİKAT CAMİİ
Nurettin AKSU Nurettin AKSU
Kırgız sanat dünyası acı bir yılı geride bıraktı

  •  
  •  
  •  

  • Bugün haber eklenmedi.

  • Son 7 gün haber eklenmedi.

  • Bu ay haber eklenmedi.

Tüm videolar

  Atambayev'den klip
 

Atambayev'den kl

İzlenme:966

   
  Bir Zamanlar Ankara'da
 

Bir Zamanlar Ankara&

İzlenme:1946

   
  Büyük Manasçı Sayakbay Karaliyev
 

Büyük Manasçı Sayakb

İzlenme:2092

   
  Yetenek Sizsiniz 2014 / Atai Omurzakov ve Tumar KR
 

Yetenek Sizsiniz 201

İzlenme:3310

   

Tüm fotoğraflar

  TALAS
 

TALAS

İzlenme:0

   
  BATKEN
 

BATKEN

İzlenme:0

   
  SON KÖL
 

SON KÖL

İzlenme:0

   
  KIRGIZİSTAN'DAN
 

KIRGIZİSTAN'DAN

İzlenme:0

   

ANKET

Örnek Anket?



Tüm Anketler

Döviz Kurları

HAVA DURUMU