GÜNCEL    EKONOMİ    EĞİTİM-KÜLTÜR-SANAT    YAŞAM - SAĞLIK    SPOR    ANALİZ    İHALELER
Foto Galeri Video Galeri Kırgızistan Kırgız Medyasından Künye
Nurettin AKSU

Kırgızistan’ın GB üyeliği ve Kazakistan

07 Ekim 2014, 01:33

Nurettin AKSU

Facebook  Twitter  Google  StubmleUpon 

Kırgızistan’da Coomart Otorbayev hükümetinin temel hedefi; Belarus, Kazakistan ve Rusya’nın oluşturduğu Gümrük Birliği (GB) ile Avrasya Ekonomik Bölgesine dahil olmak.

Bir zamanlar bölgenin en önemli elektrik ihracatçısı olan ama hem teknolojinin yenilenenemesi hem yolsuzluk hem de bu yıl yaşanan kuraklık nedeniyle enerji ihracatçısı konumundan ithalatçı konumuna geçen ülkenin, bir de ekonomik durgunluk nedeniyle yaşadığı krizden kurtulmasının öncelikli yolu olarak GB’ye üyeliği görüyor, hükümet. Bu amaçla yapılan çalışmalar hız kazandı ve nihayetinde Mayıs ayında Astana’da yapılan zirvede Kırgızistan’ın GB yol haritası onaylanarak, 1 Ocak 2015’ten itibaren GB’ye girmesinin yolu açıldı.

Kırgızistan, GB’ye üye olarak ekonominin bir diğer can damarı olan reeksportu (üçüncü ülkelerden GB ülkelerine ihracat) canlandırmak istiyor. GB ülkelerinin koyduğu yasaklar ve kısıtlamalar nedeniyle Kırgızistan’ın iki büyük toptancı pazarı (Dordoy ve Karasuu pazarları) bir yıldır sinek avlıyor. Kırgızistan’ın sıkıntısı sadece reeksport yollarının kapanması değil, ülkede üretilenlerin GB sınırlarından geçişinde de ciddi sıkıntılar var. GB üyeliği bunun da ortadan kalkmasına vesile olacak.

1 Ocak 2015’ten itibaren başlaması planlanan GB üyeliği, ülke içinde de karşıt görüşlerin çatışmasına zemin hazırladı. Elbette bu çatışma, bildiğimiz sokak çatışmaları veya eylemleri şeklinde değil. GB karşıtları ve yandaşları görüşlerini, buldukları her ortamda dile getirmeye çalışıyor. Hükümet de GB konusunda kamuoyunu aydınlatma konusunda yoğun bir çaba içinde.

Yukarıda dile getirilenler, konunun Kırgızistan penceresinden basit bir görünümü. Bir de konunun diğer muhatapları var. GB üyesi ülkeler ve bu ülkelerin kamuoyu. GB üyesi ülkelerin yönetimleri Kırgızistan’ın üyeliğine yeşil ışık yaktı ama kamuoyunda görüşler farklı. Burada komşu Kazakistan’dan bazı uzmanların Kırgızistan’ın GB üyeliğine itirazlarına yer vermek istiyorum.

Kazakistanlı siyaset bilimci Marat Şubitov, Kırgızistan’ın GB’ye dahil olmamasının Kazakistan için en ideal bir seçenek olduğunu dile getiriyor. Şubitov, CA-News’de yer alan açıklamasında, Kırgızistan’ın GB’ye dahil olması konusunda, kota uygulanacak bir konumun muhafaza edilmesi gerektiğini savunan Şubitov, bunun Kazakistan’ın pozisyonu ve faydasına yönelik olumlu bir adım olacağını belirtiyor. Kırgızistan’ın GB’ye girişinin Kazakistan için anlamsız olduğu iddiasını seslendiren Marat Şubitov, “En ideal olanı Kırgızistan’ın Gümrük Birliği’ne hiçbir zaman girmemesi” şeklinde seslendiriyor, görüşlerini

Şubitov’a göre Kırgızistan’ın GB’ye girişi, Kazakistan’ın istihdam alanında sıkıntıları artıracak, suç, kaçakçılık ve merdiven altı ekonomiyi büyütecek. Şubitov, bunun yanısıra Kırgızistan pazarının Kazakistan için küçük olduğunu ve özel bir gelir kapısı olacak pozisyona sahip olmadığını söylüyor.

Kazak siyasetbilimci Marat Şubitov, Kırgızistan’ın GB üyeliğinin ülkesinin güvenliği için tehdit oluşturacağını da savunuyor. Kırgızistan sınırlarının iyi korunmadığına dikkati çeken Şubitov, buna ek olarak ülkedeki hukuk koruma organlarının yolsuzluk batağında olduğunu, bunun da Kazakistan için önemli bir sorun oluşturacağı uyarısında bulunuyor.

nur.kz internet sitesinde yer alan bir başka değerlendirmede ise Kırgızistan’ın GB’ye katılmasının Kazakistan’ın zararına olduğu iddialarına yer verildi.

Ekonomist Sergey Smirnov, GB’ye güney komşu Kırgızistan’ın dahil olmasıyla, üye ülkelerin, ilk sırada da Kazakistan pazarının açılacağını hatırlatarak, “Kırgızistan’ın üyeliğiyle Kazakistan’ı hiç de iyi şeyler beklemiyor” diyor. Güney komşunun GB üyeliğinin sadece Çin ve yine kendisinin üye olduğu Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) üyesi ülkelerin mallarının taşındığı kordiroda dönüşeceği uyarısını yapan Smirnov, aslında bu noktada haksız da değil. Zira Otorbayev hükümeti şu sıralarda GB üyesi ülkelerden, üçüncü ülkelerden gelen mallar için kendilerine beş yıllık süre koparmak için çaba harcıyor.

Sergey Smirnov, Kırgızistan kanalıyla üçüncü ülkelerden gelen taşınan ürünlerden tüketicilerin karlı çıkacağı gerçeğini gizlemiyor. Ancak bunun Kazak üreticilere darbe vuracağına dikkati çekiyor. Kırgız ekonomisinin çok zayıf olduğunu hatırlatan Kazakistanlı ekonomist Smirnov, bu yüzden Kırgızistan’ın GB’nin önemli bir aktörü olarak görülemeyeceğini, GB’ye üyelik sürecinde entegrasyon için Rusya’dan yardım aldığını vurguluyor. Smirnov, değerlendirmesinde, Kırgızistan’ın GB üyeliğinin Kazakistan’ı olumsuz etkileyeceğini özellikle vurguluyor.

Kazakistanli bir diğer siyasetbilimci Sergey Akimov da korkularını bir başka açıdan dillendiriyor. Üyeliğin ilk adımında sıkıntıları net olarak gördüğünü belirten Akimov, öncelikle Kırgızistan kanalıyla Çin kaçakçılığının Kazakistan’a gireceğine dikkati çekiyor. Akimov, “bu sorunu zamanında çözsek dahi, Çinliler Kırgız üreticilerinin adının arkasına gizlenerek faaliyetlerini sürdürecek ve bu durumda ortaya çıkacak sorunu çözmek çok zor olacak” diyor. Akimov’un bu konuda verdiği örnek çok basit ve basit olduğu kadar da düşündürücü. “Mesela Çin’den kısa kollu gömlekleri getirerek Kırgızistan’da uzun kollu gömleğe döşüntürecekler ve “Kırgızistan’da üretilmiştir” etiketiyle GB pazarına girecekler. Elbitti bizde tekstil sektörü heniz gelişmedi. Ancak bu uygulama, tekstil sektörünün gelişeceğine ilişkin umutlarımızı öldürecektir.”

Akimov, Kırgızistan kaynaklı ikinci tehdit olarak ise tarım sektörünü görüyor. Kırgızistan’dan gelecek et-süt ürünlerinin fiyatlarda düşüşe yol açacağını belirten Akimov, bunun da Kazakistanlı üreticilerin gelirini azaltacağını dile getiriyor. Akimov, buna rağmen Kırgızistan kaynaklı et-süt ürünlerinin Kazakistan’da fiyatların aşırı düşmesine yol açmayacağını ancak, yerli üreticilere ciddi darbe vuracağını dile getiriyor.

Kazakistanlı siyasetbilimci Akimov’un Kırgızistan’ın GB’ye üyeliğiyle tehdit olarak gördüğü bir diğer konu ise; niteliksiz işgücü. GB üyeliğiyle, Kırgızistan’dan niteliksiz işgücü akını yaşanacağı endişesini taşıyor, Akimov,

Yukarıda görüşlerini aktardığımız uzmanlar, her ne kadar endişelerini dile getirseler de, Kırgızistan’ın GB üyeleğinin aslında ekonomik bir adımdan önce siyasi bir adım olduğu görüşünde hemfikirler.

Ukrayna’daki gelişmelerin ardından bu ülkenin GB saflarında yer almasının ortadan kalktığına dikkati çeken söz konusu uzmanlar, Kırgızistan’ın GB’ye girişi konusunun, Rusya’nın Batı’ya karşı bir politikası olduğu görüşünde birleşiyor.

“Rusya’nın GB’nin yaşama imkanı olduğunu Batı’ya göstermesi gerek ve bunu sadece sözle değil uygulayarak göstermesi gerek” diyen uzmanlar, bu adımın sadece Kırgızistan ve Ermenistan ile sınırlı kalmayacağını hatırlatırken, “bu örgüte Türkiye ve hatta İran’ın da dahil olmasına şaşırmayalım” diyorlar.

Bu haber 1950 defa okunmuştur.

Facebook  Twitter  Google  StubmleUpon 
Özer RAVANOĞLU Özer RAVANOĞLU
MANAS İLAHİYAT FAKÜLTESİ ve TATBİKAT CAMİİ
Nurettin AKSU Nurettin AKSU
Kırgız sanat dünyası acı bir yılı geride bıraktı

  •  
  •  
  •  

  • Bugün haber eklenmedi.

  • Son 7 gün haber eklenmedi.

  • Bu ay haber eklenmedi.

Tüm videolar

  Atambayev'den klip
 

Atambayev'den kl

İzlenme:966

   
  Bir Zamanlar Ankara'da
 

Bir Zamanlar Ankara&

İzlenme:1946

   
  Büyük Manasçı Sayakbay Karaliyev
 

Büyük Manasçı Sayakb

İzlenme:2092

   
  Yetenek Sizsiniz 2014 / Atai Omurzakov ve Tumar KR
 

Yetenek Sizsiniz 201

İzlenme:3310

   

Tüm fotoğraflar

  TALAS
 

TALAS

İzlenme:0

   
  BATKEN
 

BATKEN

İzlenme:0

   
  SON KÖL
 

SON KÖL

İzlenme:0

   
  KIRGIZİSTAN'DAN
 

KIRGIZİSTAN'DAN

İzlenme:0

   

ANKET

Örnek Anket?



Tüm Anketler

Döviz Kurları

HAVA DURUMU